XemNhe.comXem Nhẹ
Xem cùng ông bà, ba thế hệ

Phim kể chuyện ông bà và cháu: xem cùng nhau mà không ai thấy bị nhắc khéo

Phim về ông bà và cháu dễ thành lời nhắc khéo nếu chọn vụng. Năm phim kể chuyện nhiều thế hệ, chọn theo người ngồi cạnh, và cách để ông kể chứ không rút bài học.

Mekong Delta garden house, wide doorway open to a row of areca palms, late afternoon: a grandfather in a pale blue shirt and his granddaughter watch a softly glowing blank laptop

Muốn xem phim về ông bà và cháu mà không ai thấy bị nhắc khéo, hãy chọn phim mà người già là nhân vật sống động chứ không phải người đáng thương, như Secondhand Lions với hai ông già lập dị, The Straight Story với ông cụ lái máy cắt cỏ đi thăm người anh em, hay bà nội tếu táo trong My Neighbors the Yamadas. The Farewell và Big Fish sâu hơn, buồn hơn, hợp khi cả nhà có thời gian ngồi lại. Phim hay về nhiều thế hệ là phim để ông được cười, cháu được tò mò.

Bài đi qua một chiều Tết ở nhà vườn của ông ngoại, ba cái bẫy khiến phim về gia đình thành lời nhắc khéo, năm phim kèm cảm giác sau khi xem, cách chọn theo người đang ngồi cạnh, cách để ông kể sau khi tắt, những chỗ hay nhầm và đổi sang gì.

Chiều mùng ba ở nhà vườn của ông ngoại

Tết năm nay cả nhà từ Sài Gòn về nhà vườn của ông ngoại ở miền Tây. Mùng một, mùng hai đi chúc Tết, khách khứa liên tục. Tới chiều mùng ba thì vắng, cửa mở ra hàng cau, gió mát, ông ngoại tám mươi tuổi ngồi trên bộ ván. Hai đứa cháu, một đứa mười, một đứa mười sáu, đã hết chỗ chạy chơi. Mẹ đề nghị cả nhà xem một phim, “phim gì về gia đình cho có không khí Tết”.

Câu “phim về gia đình” nghe đơn giản mà dễ trượt. Mở một phim mà ông già ốm nằm một chỗ, con cháu khóc bên giường, thì ông ngồi đó nghĩ tới mình. Mở một phim mà đứa cháu hư được ông bà dạy bảo, thì đứa mười sáu tuổi nhận ra ngay và cụp mắt xuống điện thoại. Một buổi chiều đang thong thả biến thành buổi ai cũng thấy mình bị nói tới.

Cái cần là phim kể chuyện ông bà và cháu như kể chuyện những con người thú vị, có tật, có tếu, có bí mật, chứ không như kể một bài học. Những phim như vậy có thật, và chúng làm buổi xem thành chỗ để ông kể tiếp chuyện của chính ông.

Ba cái bẫy làm phim gia đình thành lời nhắc khéo

Phim mà tuổi già chỉ là bệnh tật và chờ đợi. Nhiều phim về người già dừng ở giường bệnh, ở căn nhà vắng, ở cuộc gọi không ai nhấc máy. Xem một mình thì cảm động; xem cùng ông bà thì giống như đưa cho ông một tấm gương không ai muốn soi. Trong một buổi chiều Tết, tránh hẳn.

Phim mà đứa cháu hư rồi được dạy. Cốt truyện “đứa trẻ thành phố hỗn láo về quê được ông bà cảm hoá” rất phổ biến. Bản thân nó không xấu, nhưng nếu cả nhà vừa có một trận lời qua tiếng lại với đứa cháu tuổi mới lớn, chọn phim ấy là đang nói thay bằng phim. Đứa cháu hiểu, và lần sau sẽ không ngồi xuống nữa.

Phim mà con cái bỏ bê cha mẹ già. Đây là cái bẫy cho chính bố mẹ: ông bà xem xong có thể không nói gì, nhưng người con ngồi cạnh thấy nóng mặt. Một buổi xem chung không nên là nơi ai đó phải tự kiểm điểm.

Thoát bẫy bằng một câu hỏi. Trước khi bật, tự hỏi: nếu ông là nhân vật già trong phim này, ông có thấy vui khi được kể như vậy không? Nếu câu trả lời là có, phim ấy an toàn. Nếu phải ngập ngừng, để phim đó cho lúc khác.

Năm phim kể chuyện nhiều thế hệ và cảm giác sau khi xem

Năm phim dưới đây có thật, có người già là nhân vật trung tâm và đáng nhớ. Cột cuối nói thẳng đoạn nào nặng để bạn cân nhắc.

PhimTiền đềCảm giác sau khi xemLưu ý
Secondhand LionsMột cậu bé được gửi tới sống một mùa hè với hai ông họ hàng già lập dị ở một trang trại, quanh hai ông là những lời đồn về quá khứ phiêu lưuVui, ấm, hơi tếu; ông già trong phim ngầu chứ không yếuCó vài cảnh đánh nhau nhẹ; hợp cháu từ mười tuổi
The Straight Story (David Lynch)Một ông cụ lái chiếc máy cắt cỏ đi một chặng rất xa để thăm người anh em đã lâu không nói chuyệnChậm, lặng, đẹp; ông cụ cứng đầu và đáng nểNhịp rất chậm, có những cuộc trò chuyện buồn về tuổi già; hợp cháu lớn và người lớn
My Neighbors the Yamadas (Takahata Isao)Chuyện vặt trong một gia đình Nhật có cả bà nội đanh đá, kể thành nhiều mẩu ngắnCười nhẹ, thấy nhà mình trong đóNét vẽ đơn giản, có người thấy lạ; hợp mọi lứa tuổi
The Farewell (Lulu Wang)Một gia đình biết bà nội bệnh nặng và quyết định giấu bà, tổ chức một đám cưới làm cớ để mọi người về sum họpVừa buồn cười vừa nghẹn, gợi nhiều chuyện về cách mỗi văn hoá nói và giấuChạm chủ đề bệnh tật; chỉ xem khi ông bà đang khoẻ và vui, hỏi ý trước
Big Fish (Tim Burton)Một người con tìm hiểu người cha hay kể những chuyện đời mình phóng đại như cổ tíchKỳ ảo, ấm, có nỗi buồn cha conCó cảnh kỳ ảo hơi rợn và vài cảnh không hợp trẻ nhỏ; hợp cháu tuổi mới lớn

Cho một chiều Tết có cả cháu mười tuổi, Secondhand Lions hoặc My Neighbors the Yamadas là an toàn nhất. The Farewell và The Straight Story nên để cho buổi chỉ có người lớn và cháu lớn, khi không khí đã lắng.

Chọn theo người đang ngồi cạnh

Cùng một phim, với ông này là vừa, với ông khác là chạm nỗi đau. Nhìn người ngồi cạnh trước khi nhìn danh sách phim.

  • Ông vừa ốm dậy, hoặc vừa mất bạn già: tránh mọi phim có bệnh tật, mất mát. Chọn thứ vui, tếu như My Neighbors the Yamadas, hoặc chuyển hẳn sang hài hình thể.
  • Ông còn khoẻ, thích kể chuyện thời trẻ: Secondhand Lions và Big Fish rất hợp, vì cả hai đều nói về những người già có quá khứ kỳ lạ mà con cháu không chắc thật hay đùa. Ông sẽ có cớ kể chuyện của mình.
  • Ông trầm, ít nói: The Straight Story hợp với những người ít lời; xem xong ông có thể không nói gì, nhưng có khi kể một câu về người anh em của chính ông.
  • Cháu tuổi mới lớn đang khó gần: tránh phim “cháu hư được dạy”. Chọn phim mà người trẻ là người khám phá, như cậu bé trong Secondhand Lions hay người con trong Big Fish.
  • Cháu nhỏ dưới mười tuổi: My Neighbors the Yamadas theo từng mẩu ngắn; các phim còn lại để khi cháu lớn hơn.

Không chắc thì hỏi thẳng ông, nhưng đưa lựa chọn cụ thể: “Ông muốn xem phim vui về hai ông già ở trang trại, hay phim một ông cụ đi đường xa thăm anh em?” Ông chọn, và ông biết mình được chọn.

Sau khi tắt: để ông kể, đừng rút bài học

Phim về nhiều thế hệ rất dễ khiến người lớn muốn chốt lại một câu: “Đấy, phải biết thương ông bà.” Câu ấy làm hỏng mọi thứ vừa có. Đứa cháu vừa xem xong thấy cảm động, nghe câu ấy thì lập tức thấy bị dạy, và lần sau sẽ dè chừng mỗi khi mẹ đề nghị xem phim gia đình.

Thay vào đó, hỏi ông một câu nối phim với đời ông. Sau Secondhand Lions: “Hồi trẻ ông có chuyện gì phiêu lưu không?” Sau Big Fish: “Có chuyện nào ông kể mà mọi người không tin không?” Sau The Straight Story: “Ông còn liên lạc với các ông bên nội không?” Rồi im lặng mà nghe.

Nếu ông kể, để cháu hỏi tiếp, không chen vào sửa lại chi tiết. Nếu ông không muốn kể, cũng không sao; có thể ông sẽ kể vào bữa tối, hoặc năm sau. Còn đứa cháu mười sáu tuổi, có khi chỉ một câu ông kể hôm nay đủ để sau này nó nhớ mãi về một chiều Tết ở nhà vườn.

Những chỗ hay nhầm

Mỗi lỗi dưới đây xuất phát từ ý muốn tốt nhưng đặt sai chỗ.

Hay nhầmVì saoLàm lại
Chọn phim buồn nhất về tình bà cháu cho dịp TếtKhông khí Tết chùng xuống, ông bà nghĩ tới tuổi mìnhƯu tiên phim ấm, có tiếng cười; phim buồn để lúc khác
Chốt bằng bài học sau khi xemCháu thấy bị dạy, ông thấy bị đem ra làm ví dụHỏi ông một câu nối phim với đời ông, rồi nghe
Mở The Farewell mà không hỏi ýPhim chạm chuyện bệnh nặng của người giàHỏi ý ông bà trước, chỉ xem khi mọi người khoẻ và vui
Để cháu nhỏ xem Big FishCó cảnh kỳ ảo hơi rợn, nhiều tầng nghĩa trẻ nhỏ chưa theoĐể dành tới tuổi mới lớn

Câu mẫu khi thấy phim không hợp mà đã lỡ bật: “Phim này hơi nặng cho chiều Tết, mình đổi sang cái vui hơn nhé.” Lỗi là của phim, không phải của ai trong phòng.

Nếu không hợp thì đổi sang kiểu gì

Có khi ông xem được mười phút đã nói “phim Tây ông không hiểu”. Đừng cố thuyết phục. Đổi sang thứ ông theo được ngay: một phim Việt cũ có cảnh làng quê, một tập cổ trang lồng tiếng quen, hay một chương trình ẩm thực miền Tây mà ông có thể chỉ vào nồi cá kho và nói “nhà mình nấu khác”.

Nếu cháu lớn thấy phim quá chậm, chọn thứ có nhịp nhanh hơn mà vẫn giữ người già ở trung tâm, như Secondhand Lions với những đoạn hồi tưởng phiêu lưu. Nếu cháu nhỏ đòi hoạt hình, đổi sang My Neighbors the Yamadas hoặc hài hình thể không lời.

Có một kiểu đổi nữa ít người nghĩ tới: đổi người chọn. Lần sau, để chính ông chọn một phim ông từng thích hồi trẻ, dù là phim gì, rồi cả nhà xem cùng. Phim có thể cũ, có thể chậm, nhưng việc ông được giới thiệu một thứ mình yêu cho con cháu thường làm ông vui hơn bất cứ phim nào con cháu chọn cho ông.

Còn nếu buổi chiều mùng ba ấy, ông lại thích ngồi kể chuyện hơn xem phim, đó là kết quả tốt nhất. Phim về nhiều thế hệ rốt cuộc là cái cớ để các thế hệ thật trong nhà nhìn nhau lâu hơn một chút.

Câu hỏi thường gặp

Phim nào về ông bà và cháu hợp xem cùng cả nhà dịp Tết?

Secondhand Lions và My Neighbors the Yamadas là lựa chọn an toàn vì vui, ấm, người già trong phim sống động chứ không đáng thương. Những phim buồn hơn như The Farewell nên để cho buổi khác, khi cả nhà có thời gian ngồi lại.

The Farewell có hợp xem cùng ông bà không?

Phim kể chuyện một gia đình giấu bà nội về bệnh nặng, vừa buồn cười vừa nghẹn. Chỉ nên xem khi ông bà đang khoẻ và vui, và nên hỏi ý trước, vì chủ đề có thể chạm nỗi lo của người lớn tuổi.

Secondhand Lions là phim gì?

Phim kể về một cậu bé được gửi tới sống một mùa hè với hai ông họ hàng già lập dị ở một trang trại, nơi có nhiều lời đồn về quá khứ của hai ông. Phim vui, ấm, hợp trẻ từ khoảng mười tuổi xem cùng ông bà.

Xem xong phim về gia đình nên nói gì với cháu?

Đừng chốt bằng bài học. Hỏi ông bà một câu nối phim với đời thật, như hồi trẻ ông có chuyện gì phiêu lưu không, rồi để cháu nghe và hỏi tiếp. Cách này giữ được cảm xúc của phim mà không làm ai thấy bị dạy.

Big Fish có hợp cho trẻ em không?

Phim có những cảnh kỳ ảo hơi rợn và vài cảnh không hợp trẻ nhỏ, nhiều tầng nghĩa về cha con. Hợp hơn với cháu tuổi mới lớn, xem cùng người lớn và có thời gian trò chuyện sau đó.

Ông bà vừa ốm dậy thì nên tránh phim gì?

Nên tránh phim có bệnh tật, mất mát hay cảnh chờ đợi trong bệnh viện. Chọn phim vui, nhẹ, có tiếng cười, hoặc hài hình thể không lời để buổi xem là lúc ông bà được thư thả.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138