XemNhe.comXem Nhẹ
Phim nhẹ nhàng, "chữa lành" là gì

Phim nhẹ nhàng khác phim nhạt ở đâu: nhịp chậm mà vẫn giữ được người xem

Phim nhẹ nhàng chậm nhưng có chuyện để theo; phim nhạt chậm vì không có gì để nói. Năm dấu hiệu phân biệt, ví dụ cụ thể và cách thử mười phút đầu trước khi bỏ.

Couple in their thirties on a low fabric sofa, one wearing a cream knit sweater, shot at eye level as amber sunset light crosses the room toward a blank glowing screen

Phim nhẹ nhàng và phim nhạt đều chậm, nhưng khác nhau ở chỗ phim nhẹ nhàng luôn có một điều gì đó đang thay đổi bên dưới, dù rất nhỏ, còn phim nhạt chậm vì không có gì để nói. Perfect Days của Wim Wenders, kể về một người dọn nhà vệ sinh công cộng ở Tokyo, gần như chỉ lặp lại các ngày làm việc, vậy mà người xem vẫn ngồi yên tới cuối vì mỗi ngày lặp lại có một chi tiết lệch đi. Đó là ranh giới: chậm mà có hướng, khác chậm mà đứng yên.

Bài này dành cho người đã từng mở một phim "nhẹ nhàng" được khen rồi ngủ gật sau hai mươi phút, hoặc bỏ dở vì thấy chẳng có chuyện gì. Ta đi qua năm dấu hiệu phân biệt, vài ví dụ đối chiếu, cách thử mười phút đầu, và lúc nào lỗi không nằm ở phim mà ở thời điểm ta chọn xem.

Tối chủ nhật và bộ phim bị tắt sau hai mươi phút

Một cặp vợ chồng trẻ, chiều chủ nhật nắng xiên vào phòng khách, quyết định xem một phim được bạn bè khen là "nhẹ nhàng, sâu lắng". Hai mươi phút đầu là cảnh một người đi bộ, pha trà, nhìn ra cửa sổ. Người chồng bắt đầu cầm điện thoại. Người vợ hỏi: "Phim này có chuyện gì không anh?" Rồi tắt.

Chuyện này rất thường gặp, và không phải lúc nào cũng do người xem thiếu kiên nhẫn. Có phim chậm vì người làm phim tin rằng chỉ cần đặt máy quay trước cảnh đẹp là đủ. Có phim chậm vì đang chuẩn bị cho một điều gì đó, mà hai mươi phút đầu chưa tới. Có khi phim hay, nhưng hai người xem vào lúc không hợp: một người đang sốt ruột, một người đang buồn ngủ.

Biết phân biệt ba trường hợp đó giúp ta không oan cho phim hay, không phí buổi tối cho phim nhạt, và không tự trách mình là người "không biết thưởng thức".

Năm dấu hiệu cho biết phim chậm mà không nhạt

Có một câu hỏi nhỏ được đặt ra sớm. Phim nhẹ nhàng thường gieo một câu hỏi trong mười lăm phút đầu: cô ấy về quê để làm gì, ông chủ quán có chuyện gì không kể, người mới tới có ở lại không. Câu hỏi không gấp, nhưng nó kéo ta đi theo.

Lặp lại để thấy chỗ khác. Những bữa cơm, những buổi sáng lặp lại không phải để lấp thời gian, mà để khi có một chi tiết lệch đi, ta nhận ra ngay. Perfect Days làm điều này rất rõ.

Nhân vật có đời sống bên trong. Ta không cần biết hết, nhưng phải cảm được người trong phim đang nghĩ gì đó. Phim nhạt thường có nhân vật như người mẫu đứng trong cảnh đẹp.

Cảnh đẹp phục vụ cảm xúc. Một cánh đồng mùa gặt đẹp vì nó gắn với ký ức của nhân vật, không đẹp như một tấm bưu thiếp. Khi phong cảnh đứng một mình quá lâu mà không gắn với ai, đó là lúc phim bắt đầu nhạt.

Có chút hài hước. Nhiều phim nhẹ nhàng biết cười nhẹ với chính mình: một món ăn hỏng, một câu nói vụng. Phim nhạt thường nghiêm trang suốt từ đầu tới cuối, như sợ mất vẻ sâu lắng.

Đặt cạnh nhau cho dễ thấy

Không cần gọi tên phim nhạt nào, chỉ cần so cách một phim nhẹ nhàng làm việc với cách một phim chậm mà rỗng thường làm. Bảng dưới lấy vài phim nhẹ nhàng có thật làm ví dụ.

Phim nhẹ nhàngNó làm gì để giữ người xemPhim chậm mà rỗng thường thiếu
Kamome ShokudoQuán vắng khách ở Helsinki, từng vị khách lạ ghé vào, mỗi người một nỗi riêngNgười mới bước vào cảnh, mang theo câu hỏi
Midnight DinerMỗi tập một món ăn gắn với một người, chuyện vừa đủ khép trong một tậpMột điểm tựa rõ cho từng cảnh
Little ForestMỗi món ăn gợi một mảnh ký ức về người mẹ, về lý do cô gái quay vềSợi dây nối giữa cảnh nấu nướng và con người
Aria the AnimationThành phố nước rất êm, nhưng cô gái đang học một nghề và đang lớn lênMột hướng đi, dù rất chậm

Điểm chung của cột giữa: luôn có người, và người đó đang ở giữa một thay đổi nhỏ. Đó là thứ phân biệt phim nhẹ nhàng với một chuỗi cảnh đẹp.

Cách thử mười phút đầu mà không oan cho phim

Trước khi tắt một phim chậm, thử làm theo mấy bước dưới đây. Nó giúp bạn biết là phim nhạt thật, hay chỉ đang không hợp lúc này.

  1. Đặt điện thoại úp xuống, ra xa tầm tay. Phần lớn cảm giác "chán" của mười phút đầu đến từ việc mắt cứ liếc sang màn hình nhỏ.
  2. Xem đủ mười lăm tới hai mươi phút. Phim chậm thường cần chừng đó để đặt người và đặt câu hỏi.
  3. Tự hỏi: mình đã biết người chính muốn gì chưa, hay đang thiếu gì chưa? Nếu có, dù mơ hồ, phim đang làm việc của nó.
  4. Tự hỏi tiếp: mình đang chán, hay đang buồn ngủ? Buồn ngủ thì không phải lỗi phim, tắt đi ngủ và để dành hôm khác.
  5. Nếu sau hai mươi phút vẫn chưa có người nào để quan tâm, tắt không áy náy. Không ai bắt ta xem hết một phim chỉ vì nó được khen.

Một câu nói mẫu khi xem cùng người khác: "Mình thử tới phút hai mươi, nếu vẫn chưa thấy gì thì đổi phim nhé." Nói trước như vậy thì không ai thấy mình bị ép.

Khi lỗi nằm ở lúc xem chứ không ở phim

Cùng một phim, xem lúc chiều chủ nhật thảnh thơi và xem lúc mười một giờ đêm sau ca làm là hai trải nghiệm khác hẳn. Phim nhẹ nhàng đòi một chút chú ý, dù là chú ý nhẹ. Khi đầu đã cạn, ta không còn sức nhận ra những chi tiết lệch, và cái chậm biến thành cái nhạt.

Ngược lại, khi đang bồn chồn, lo một chuyện gì đó, phim chậm dễ thành nền cho dòng suy nghĩ chạy tiếp. Ta nhìn màn hình mà đầu vẫn ở chỗ khác. Lúc đó phim có tiếng cười, nhịp nhanh hơn một chút như Paddington hay một sitcom quen thường hợp hơn.

Có một cách nhìn đơn giản: phim nhẹ nhàng giống một bữa cơm thanh đạm. Ăn lúc đói vừa thì thấy ngon, ăn lúc đang thèm đồ cay thì thấy nhạt. Đổi giờ ăn, không cần đổi bữa cơm. Nếu tối nay không hợp, ghi tên phim lại, để dành cho một buổi sáng cuối tuần khi đã ngủ đủ, uống xong ly cà phê và không có việc gì chờ. Nhiều người kể rằng phim họ từng bỏ dở vì "nhạt" lại thành phim họ thích nhất khi xem lại vào đúng lúc.

Âm thanh, khung hình và độ dài: thứ làm phim chậm mà không lê

Ngoài câu chuyện, có mấy thứ kỹ thuật quyết định một phim chậm có dễ chịu hay không, và người xem bình thường vẫn cảm được dù không gọi tên. Thứ nhất là âm thanh. Phim nhẹ nhàng tốt thường chăm tiếng môi trường rất kỹ: tiếng dép trên sàn gỗ, tiếng gió lùa qua rèm, tiếng chén đĩa. Những âm thanh đó lấp khoảng lặng, làm cảnh chậm vẫn sống. Phim nhạt hay phủ một bản nhạc nền buồn buồn lên mọi cảnh, nghe lâu thành ru ngủ.

Thứ hai là khung hình. Phim chậm mà hay thường đặt người trong khung có chủ ý: đứng ở cửa, ngồi bên cửa sổ, nhỏ bé giữa cánh đồng. Mỗi khung hình nói thêm một điều về người đó. Phim chậm mà rỗng thì quay đẹp nhưng đổi được cảnh này với cảnh kia mà không ai nhận ra.

Thứ ba là độ dài. Nhiều phim nhẹ nhàng dễ xem nhất lại là phim lẻ không quá dài, hoặc phim bộ có tập ngắn. Một phim chậm kéo gần ba tiếng đòi người xem rất nhiều. Nếu bạn mới làm quen, chọn thứ ngắn trước: một tập Midnight Diner hay một phim lẻ vừa phải sẽ cho bạn cảm giác của nhịp chậm mà không thấy ngợp.

Nếu thấy chậm quá thì đổi sang kiểu gì

Không hợp với phim chậm cũng không sao. Có những lối vào nhẹ mà nhịp nhanh hơn, vẫn giữ được cảm giác dịu sau khi xem.

  • Phim bộ tập ngắn có cấu trúc rõ: Midnight Diner hay Kodoku no Gurume, mỗi tập một món, một chuyện, biết trước sẽ khép trong tập.
  • Hài nhẹ có thoại vui: Ted Lasso, Paddington. Có tiếng cười kéo đi nên không thấy dài.
  • Chương trình làm một việc từ đầu tới cuối: The Joy of Painting hoặc các chương trình làm bánh. Có điểm đầu và điểm cuối rõ ràng, mắt có thứ để theo.
  • Phim tài liệu thiên nhiên có lời dẫn: giọng kể giữ nhịp, mỗi đoạn một con vật, một câu chuyện nhỏ.

Khi đã quen dần, nhiều người tự thấy mình muốn thử lại phim chậm hơn. Không cần vội, gu xem cũng lớn lên theo thời gian.

Giới thiệu phim nhẹ nhàng cho người khác sao cho khỏi bị chê

Nhiều lần phim bị chê nhạt chỉ vì người giới thiệu nói quá lên. Khen một phim chậm là "hay lắm, xem đi" thì người nghe chờ đợi một thứ cuốn hút, rồi hai mươi phút đầu không thấy gì, họ thất vọng. Cách nói hợp hơn là nói thật về nhịp phim và lúc nên xem.

Vài câu mẫu: "Phim này chậm, gần như không có chuyện gì lớn, nhưng xem vào chiều chủ nhật thì dễ chịu lắm." Hoặc: "Mỗi tập chỉ là một món ăn với một vị khách, em xem một tập trước khi ngủ thử." Hoặc với bố mẹ: "Phim về một cô gái về quê nấu ăn, không có cảnh nào căng, mẹ xem lúc rảnh." Những câu này hạ đúng kỳ vọng, nên người xem đi vào phim với tâm thế phù hợp.

Cũng nên nói rõ nếu phim có đoạn buồn. Một phim nhẹ nhàng có đoạn nói về mất mát vẫn là phim hay, nhưng người đang có chuyện buồn cần biết trước để chọn lúc xem. Giới thiệu phim cho ai đó, rốt cuộc, là giới thiệu một buổi tối cho họ, nên nói cả nhịp, cả lúc nên xem, cả điều cần lưu ý.

Câu hỏi thường gặp

Làm sao biết một phim nhẹ nhàng có đáng xem tiếp không?

Xem đủ mười lăm tới hai mươi phút và tự hỏi mình đã biết nhân vật chính đang muốn gì hoặc đang thiếu gì chưa. Nếu đã có một câu hỏi nhỏ kéo mình đi theo thì phim đang làm việc của nó, nếu chưa có ai để quan tâm thì có thể đổi phim.

Phim chậm có phải là phim nghệ thuật khó xem không?

Không hẳn. Nhiều phim nhịp chậm rất dễ xem, như Midnight Diner, Little Forest hay Kamome Shokudo, vì chuyện đời thường và nhân vật gần gũi. Phim chậm khó xem thường là phim không có người để theo, chứ không phải vì chậm.

Vì sao xem phim nhẹ nhàng hay bị buồn ngủ?

Thường vì xem lúc đầu óc đã cạn, nhất là sau ca làm hoặc quá khuya. Phim nhẹ nhàng cần một chút chú ý để nhận ra những thay đổi nhỏ. Nếu buồn ngủ thì cứ tắt đi ngủ, để dành phim cho một buổi chiều rảnh hơn.

Xem cùng người không thích phim chậm thì làm sao?

Nói trước một mốc thử, chẳng hạn xem tới phút hai mươi rồi quyết định. Nếu người kia vẫn thấy chán, đổi sang phim bộ tập ngắn có cấu trúc rõ hoặc hài nhẹ, vẫn dịu mà nhịp nhanh hơn, hợp cho cả hai.

Perfect Days có hợp với người mới xem phim chậm không?

Phim hợp với người đã quen ngồi yên với cảnh lặp lại, vì gần như chỉ theo một người qua các ngày làm việc. Người mới nên xem vào một buổi chiều thảnh thơi, không mệt, và chú ý những chi tiết nhỏ lệch đi giữa các ngày.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138