XemNhe.comXem Nhẹ
Xem có chừng mực

Xem phim bao nhiêu là đủ cho người đi làm: nhận ra lúc buổi tối đã trượt dài

Không có con số chung cho người lớn. Thước đo là sáng hôm sau: dậy có nổi không, việc ngày mai còn chỗ không. Dấu hiệu quá đà và cách dừng nhẹ nhàng.

Late night living room, a man in a steel blue T-shirt stands and stretches his arms beside the sofa, laptop folded shut on the cushion, one dim floor lamp, wide shot from the doorway

Với người lớn, không có một con số giờ xem phim chung cho tất cả; thước đo đáng tin nhất là sáng hôm sau: bạn dậy có nổi không, đầu có nặng không, và việc của ngày mai có bị buổi xem tối qua lấn mất chỗ không. Xem một tập rồi tắt, đi ngủ đúng giờ quen là vừa. Xem tới khi ngẩng lên đã quá nửa đêm, ba bốn tối liền trong tuần, là buổi tối đang trượt dài chứ không còn là nghỉ ngơi.

Bài này dành cho người đi làm về nhà lúc tối muộn, ăn vội, mở phim "cho đầu óc nhẹ", rồi thấy mình xem lâu hơn ý định. Đi lần lượt qua: vì sao không nên tìm một con số, những dấu hiệu cho thấy buổi xem đã quá đà, vì sao càng mệt càng khó tắt, cách tính giờ dừng ngược từ giờ ngủ, những cái hay nhầm, và chọn thứ xem sao cho dễ dừng.

Vì sao không nên đi tìm một con số giờ xem

Người hỏi "xem bao nhiêu là đủ" thường mong một con số để yên tâm: một tiếng, hai tiếng. Nhưng cùng hai tiếng xem phim, với người được ngủ tới tám giờ sáng thì chẳng sao, còn với người sáu giờ đã phải dậy đưa con đi học thì là thiếu ngủ. Một tiếng xem tài liệu thiên nhiên nhịp chậm khác hẳn một tiếng xem phim hành động căng tới tập cuối. Con số đứng một mình không nói được gì nhiều.

Cách nghĩ dễ dùng hơn là coi buổi xem như một món trong ngày, phải vừa với những món khác. Bữa tối, chút việc nhà, vài câu với người trong nhà, giấc ngủ đủ: buổi xem được phần thời gian còn lại, không phải ngược lại. Khi phim bắt đầu ăn sang phần ngủ, phần nói chuyện, phần ăn uống tử tế, đó là lúc nên chỉnh, dù tổng số giờ chưa nhiều.

Với trẻ em thì khác, vì các tổ chức nhi khoa có khuyến nghị riêng theo tuổi, thường là hạn chế, càng nhỏ càng ít. Bài này chỉ nói người lớn tự quyết cho mình, nên thay vì đếm giờ, bạn để ý xem buổi xem để lại gì cho mình sau khi tắt màn hình: nhẹ đầu hơn, hay bồn chồn, mỏi mắt và tiếc giờ.

Năm dấu hiệu buổi xem đã quá đà

Xem xong mệt hơn lúc bắt đầu. Bạn mở phim để nghỉ, nhưng tắt máy lúc khuya thì mắt cay, cổ mỏi, đầu vẫn chạy theo tình tiết. Một buổi xem vừa phải để lại cảm giác dịu xuống, muốn đi ngủ. Nếu lần nào cũng ngược lại, thời lượng hoặc loại phim đang không hợp với lúc đó.

Giờ ngủ trôi dần mà không ai quyết. Ban đầu tắt lúc mười một giờ, rồi mười hai giờ, rồi một giờ. Không có tối nào bạn chủ động chọn thức khuya, chỉ là mỗi lần thêm một tập. Khi giờ ngủ thật khác hẳn giờ ngủ bạn muốn, buổi xem đang cầm lái.

Không nhớ nổi tập vừa xem có gì. Xem tới tập thứ ba, thứ tư trong đêm, nhiều người nhận ra mình chỉ còn nhìn chứ không còn theo. Lúc đó phim không còn cho bạn niềm vui của câu chuyện nữa, chỉ đang lấp chỗ trống trước giờ ngủ.

Bỏ những việc mình vẫn muốn làm. Muốn đọc vài trang sách, muốn gọi về nhà, muốn đi bộ một vòng, nhưng tuần nào cũng "để mai". Phim không có lỗi, nhưng nó đang chiếm chỗ của những thứ bạn cũng quý.

Thấy khó chịu khi bị ngắt. Người nhà gọi, con hỏi, bạn bực hơn mức bình thường vì đang dở tập. Bực một lần thì không sao; bực thành nếp thì buổi xem đã trở thành thứ phải bảo vệ, không còn là thứ để nghỉ.

Vì sao càng mệt càng khó tắt

Nghe có vẻ ngược, nhưng tối nào càng mệt thì càng dễ xem lâu. Lý do khá đời thường. Khi mệt, mọi quyết định đều nặng, kể cả quyết định nhỏ như bấm tắt. Ngồi yên để tập sau tự chạy thì dễ hơn đứng dậy đánh răng, tắt đèn. Cái mệt khiến ta chọn thứ không cần quyết gì.

Phim bộ lại được làm để người xem đi tiếp. Nhiều tập kết ở chỗ lửng, một câu hỏi bỏ ngỏ, một cảnh cắt ngang. Ứng dụng xem phim thường đếm ngược vài giây rồi tự mở tập kế. Gộp lại, mặc định là xem tiếp, còn dừng là việc phải làm thêm. Người tỉnh táo còn cưỡng được; người đã mệt cả ngày thì thường trôi theo.

Cũng có những tối phim là cách để khỏi phải nghĩ: về chuyện ở sở làm, về khoản tiền sắp tới hạn, về căn phòng trọ yên quá. Xem để quên một chút thì bình thường. Chỉ khi nào bạn nhận ra mình sợ lúc tắt máy, sợ khoảng lặng sau đó, thì đáng dừng lại hỏi mình đang tránh điều gì, chứ không chỉ đặt giờ tắt cho nghiêm hơn.

Tính giờ dừng ngược từ giờ ngủ

Thay vì hỏi "xem bao lâu", hỏi "mấy giờ phải ngủ" rồi tính ngược. Làm một lần, sau thành nếp, không phải nghĩ mỗi tối.

  1. Chọn giờ lên giường bạn muốn giữ trong tuần, dựa vào giờ phải dậy, không dựa vào giờ bạn hay ngủ hiện nay.
  2. Lùi lại một khoảng để rửa mặt, đánh răng, chuẩn bị đồ mai và để đầu óc lắng xuống. Khoảng này mỗi người một khác, bạn tự đo qua vài tối.
  3. Thời điểm còn lại là giờ tắt màn hình. Ghi nhớ nó như giờ tan làm, không phải giờ tham khảo.
  4. Nhìn độ dài tập phim bạn đang theo, rồi chọn giờ bắt đầu sao cho tập kết thúc trước giờ tắt. Phim tập dài thì bắt đầu sớm hơn hoặc chuyển sang thứ có tập ngắn trong ngày thường.
  5. Đặt một lời nhắc trên điện thoại hoặc hẹn giờ tắt trên tivi trùng với giờ tắt. Khi nó kêu, tập đang dở thì xem nốt phần kết của tập, không mở tập kế.
  6. Cuối tuần, nếu muốn xem nhiều hơn, quyết từ buổi chiều là tối nay xem hai tập, chứ không quyết lúc đã nửa đêm.

Mấy tối đầu thấy tiếc là bình thường. Sau chừng một hai tuần, nhiều người nhận ra phim vẫn còn đó, còn sáng dậy thì nhẹ hơn hẳn, và cái tiếc tự nhạt đi.

Những cái hay nhầm và làm lại thế nào

Đa số người muốn xem có chừng mực đã thử vài cách mà không giữ được. Thường không phải do thiếu ý chí, mà do cách đặt ra không hợp với lúc mệt.

Hay nhầmVì sao không giữ đượcLàm lại
Hứa "xem một chút thôi""Một chút" không có điểm kết, đầu mệt sẽ kéo dài nó raĐổi thành "xem hết tập này", có điểm kết rõ
Mở phim mới lúc đã khuyaPhim mới cần làm quen nhân vật, tốn sức và dễ cuốn hơn dự tínhPhim mới để dành cho cuối tuần, tối thường xem tiếp thứ đã quen
Xem trên giường cho tiệnNằm sẵn rồi thì không còn bước đứng dậy để tắt, ranh giới mờ điXem ngoài phòng khách, xong mới vào phòng ngủ
Phạt mình khi lỡ thức khuyaTối sau bù lại bằng cách bỏ hẳn, rồi lại xem bù gấp đôiKhông tính sổ, tối nay quay lại giờ tắt quen
Đặt giờ tắt mà không báo người cùng xemNgười kia muốn xem tiếp, mình ngại, thế là cùng thứcNói trước từ đầu buổi: hôm nay mình xem tới tập này thôi

Câu nói mẫu với người cùng xem: "Anh mai phải đi sớm, tối nay anh xem tới hết tập này rồi đi ngủ nhé. Em xem tiếp thì cứ xem, mai kể anh nghe đoạn nào không cần lộ cái kết." Nói nhẹ, không phải xin phép, cũng không biến thành tranh cãi.

Chọn thứ xem để dễ dừng vào ngày thường

Thứ bạn xem quyết định một nửa chuyện dừng có dễ hay không. Ngày thường, khi đã mệt, những phim mà mỗi tập là một câu chuyện tròn thường dễ tắt hơn phim bộ kéo dài. Midnight Diner (Shinya Shokudō) là ví dụ hay được nhắc: mỗi tập xoay quanh một món ăn và một vị khách ghé quán nhỏ lúc đêm, câu chuyện khép lại trong tập, giọng phim chậm và ấm. Xem xong một tập, bạn không bị kéo sang tập kế, chỉ thấy dịu xuống.

Những bộ hài tình huống tập ngắn kiểu Brooklyn Nine-Nine hay Parks and Recreation cũng dễ dừng nhờ độ dài, dù xem liền mạch thì vẫn có mạch truyện. Phim tài liệu thiên nhiên nhịp chậm thì hầu như không có móc câu cuối tập. Ngược lại, phim bộ tình cảm hay trinh thám nhiều tập, tập nào cũng cắt ở chỗ gay cấn, thì nên để dành cho tối thứ sáu, thứ bảy, khi thức khuya một chút không ảnh hưởng gì.

Nếu bạn đang theo một bộ dài và không muốn bỏ, cách êm là đừng mở nó vào tối thường mà chuyển sang hai tối cuối tuần. Ngày thường xem thứ mỗi tập tự khép lại. Như vậy bộ phim vẫn được xem trọn, chỉ là đúng chỗ của nó.

Khi chuyện xem không còn là chuyện xem

Phần lớn người xem quá đà chỉ cần chỉnh thói quen. Nhưng nếu bạn thấy mình xem thâu đêm vì không chịu nổi khoảng lặng, vì nằm xuống là nghĩ mãi, vì không còn muốn gặp ai, và tình trạng này kéo dài nhiều tuần, thì vấn đề có thể không nằm ở bộ phim.

Buồn kéo dài, mất ngủ nhiều tuần, chán mọi thứ, hay có lúc nghĩ tới chuyện làm hại bản thân là những điều cần nói với người thân bạn tin, hoặc tới cơ sở y tế gần nhất để được hỏi han. Trường hợp khẩn cấp thì gọi 115, và đừng ở một mình. Phim có thể làm bạn đỡ trống trải một buổi tối, nhưng không thay được người thật hay người có chuyên môn.

Còn nếu bạn chỉ đơn giản là thích phim và hơi quá tay, thì không có gì phải tự trách. Xem có chừng mực không có nghĩa là xem ít đi cho bằng được, mà là xem đúng lúc, đúng lượng, để phim vẫn là thứ làm buổi tối nhẹ hơn chứ không làm buổi sáng nặng thêm.

Câu hỏi thường gặp

Mỗi tối xem phim hai tiếng có phải là quá nhiều không?

Tuỳ vào việc hai tiếng đó có lấn giấc ngủ và việc khác của bạn hay không. Nếu bạn vẫn ngủ đủ, sáng dậy nhẹ nhàng và không bỏ bê việc mình muốn làm thì chưa có gì đáng lo. Nếu sáng nào cũng mệt thì nên rút bớt hoặc bắt đầu sớm hơn.

Làm sao để dừng xem phim khi tập kết thúc ở đoạn gay cấn?

Quyết số tập trước khi bắt đầu, không quyết khi đang xem. Khi tập kết thúc, tắt ngay lúc chữ chạy thay vì chờ đoạn giới thiệu tập sau. Những bộ hay kết lửng nên dời sang tối cuối tuần, ngày thường xem phim mỗi tập tự khép lại.

Xem phim trên điện thoại trên giường có khác xem tivi ngoài phòng khách không?

Khác ở chỗ trên giường không còn bước đứng dậy để kết thúc, nên dễ xem lâu hơn ý định. Xem ngoài phòng khách rồi mới vào phòng ngủ tạo ra một ranh giới rõ. Nếu chỉ có thể xem trên giường, đặt hẹn giờ và để điện thoại xa tầm tay sau khi tắt.

Có nên bỏ hẳn xem phim vào ngày thường cho chắc không?

Không nhất thiết. Bỏ hẳn thường khó giữ và dễ dẫn tới xem bù rất nhiều vào cuối tuần. Cách bền hơn là giữ một tập ngắn mỗi tối, chọn phim dễ dừng, và để phim dài hoặc phim mới cho tối thứ sáu, thứ bảy.

Xem phim quá nhiều có phải là nghiện không?

Không nên tự dán nhãn chỉ vì vài đêm thức khuya. Điều đáng để ý là bạn có cố dừng mà nhiều lần không được, có bỏ ngủ, bỏ việc, tránh gặp người thân để xem hay không. Nếu tình trạng đó kéo dài và làm bạn khổ, hãy nói với người tin cậy hoặc tới cơ sở y tế để được tư vấn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138