XemNhe.comXem Nhẹ
Xem có chừng mực

Trẻ xem gì hợp tuổi: nhìn nhịp cắt cảnh, tiếng ồn và xem thử một tập trước con

Nhãn tuổi chỉ cho biết phim có cảnh không hợp, chưa nói phim có hợp nhịp của trẻ nhỏ. Cách tự xem thử một tập: nhịp cắt cảnh, tiếng ồn, nhân vật, cảm giác sau đó.

Soft morning daylight on a woven rug, a little girl in a sea green dress stacks wooden blocks beside a switched-off television, parent sitting nearby, low angle from floor level

Để biết một bộ hoạt hình có hợp tuổi con hay không, đừng chỉ nhìn nhãn tuổi; hãy tự xem thử một tập trước con và để ý ba thứ: cảnh đổi nhanh hay chậm, âm thanh có la hét, dồn dập không, và nhân vật cư xử ra sao. Với trẻ hai tới năm tuổi, những loạt nhịp chậm, giọng kể dịu như Puffin Rock, hài không lời như Shaun the Sheep, hay vui mà không ồn như Hey Duggee thường dễ chịu hơn các loạt cắt cảnh liên tục, nhạc nền dồn dập.

Phần dưới đi qua: nhãn tuổi nói được gì và không nói được gì, cách nhận nhịp cắt cảnh và tiếng ồn khi xem thử, những nội dung nên để ý dù phim được gắn nhãn cho mọi lứa tuổi, các bước xem thử một tập, bảng gợi ý theo nhóm tuổi, và cách đọc phản ứng của con sau khi xem.

Nhãn tuổi nói được gì, không nói được gì

Nhiều bố mẹ chọn phim cho con bằng cách nhìn nhãn: phim dành cho mọi lứa tuổi thì yên tâm bật. Nhãn hữu ích, vì nó cho biết phim có cảnh bạo lực, ngôn ngữ thô hay nội dung người lớn không. Nhưng nhãn được làm để lọc những thứ rõ ràng không hợp, chứ không đo được một bộ phim có hợp với nhịp của một đứa trẻ ba tuổi hay không.

Hai bộ hoạt hình cùng gắn nhãn mọi lứa tuổi có thể khác nhau rất xa. Một bộ kể chuyện chậm, mỗi cảnh giữ lâu, nhân vật nói chậm và rõ. Một bộ khác cắt cảnh liên tục, màu chói, nhạc nền không ngừng, nhân vật la hét suốt tập. Cả hai đều "an toàn" theo nhãn, nhưng tác động lên trẻ nhỏ khác nhau: sau bộ thứ hai, nhiều bé khó dừng hơn, quấy hơn, khó chuyển sang chơi yên.

Vì vậy, nhãn nên là bước lọc đầu, còn bước quyết định là chính bố mẹ ngồi xem một tập. Mất hai mươi phút một lần, nhưng tránh được nhiều buổi tắt tivi trong nước mắt về sau.

Lời khuyên của người quen cũng vậy. Bà hàng xóm bảo cháu nhà bà mê bộ này lắm, cô giáo nhắc lớp đang thích bộ kia: đó là gợi ý đáng nghe, nhưng con bạn có nhịp riêng. Một bộ làm cháu nhà khác cười suốt có thể làm con bạn bồn chồn cả buổi chiều. Nghe gợi ý, rồi vẫn tự xem thử trước khi bật cho con.

Nhịp cắt cảnh và tiếng ồn: tự nhận ra khi xem thử

Đếm thử trong một phút. Không cần chính xác, chỉ cần để ý khung hình đổi bao nhiêu lần trong một đoạn ngắn. Có bộ giữ một cảnh khá lâu, máy quay đứng yên, nhân vật đi lại trong khung. Có bộ đổi cảnh liên tục, chớp nháy, phóng to thu nhỏ. Với trẻ nhỏ, loại đầu thường hợp hơn.

Nghe thử khi nhắm mắt. Nhắm mắt nghe một đoạn: có tiếng la hét, tiếng nổ, nhạc dồn dập không dứt hay không? Hoạt hình hợp trẻ nhỏ thường có khoảng lặng, có tiếng gió, tiếng sóng, giọng kể chậm. Puffin Rock là ví dụ rõ về kiểu âm thanh dịu như vậy.

Nhìn màu sắc và độ chớp. Màu tươi không có gì xấu, nhưng màu chói đổi liên tục, hiệu ứng nhấp nháy dày đặc thường làm trẻ kích thích hơn. Để ý xem sau mười phút, mắt bạn có thấy mỏi không; mắt người lớn mỏi thì mắt trẻ càng dễ mỏi.

Để ý lời thoại. Trẻ đang học nói hợp với phim nhân vật nói chậm, rõ, lặp lại. Phim thoại dồn dập, chơi chữ nhiều thường dành cho trẻ lớn. Phim gần như không lời như Shaun the Sheep hay Pingu (nhân vật chỉ phát ra những âm vui tai, không nói thành câu) lại hợp nhiều lứa tuổi vì trẻ theo bằng hình và hành động.

Nội dung nên để ý dù phim được gắn nhãn mọi lứa tuổi

Ngoài nhịp và âm thanh, vài thứ trong nội dung đáng để mắt tới khi xem thử. Thứ nhất là cảnh doạ: một nhân vật xấu xuất hiện bất ngờ, tiếng nhạc đột ngột trầm xuống, bóng tối, quái vật. Với người lớn đó chỉ là chút gay cấn, với một số bé ba bốn tuổi lại đủ để sợ đi ngủ. Bé nhà bạn hay sợ thì càng nên chọn phim không có đoạn như vậy.

Thứ hai là cách nhân vật đối xử với nhau. Có phim nhân vật chế giễu nhau, gọi nhau bằng tên xấu, đánh nhau cho vui mà không có hậu quả gì. Trẻ nhỏ học bằng cách bắt chước, nên vài tuần sau, những câu nói đó có thể xuất hiện ở bữa cơm. Ngược lại, những loạt như Bluey hay Daniel Tiger's Neighborhood thường cho thấy nhân vật giận rồi làm lành, nói ra cảm xúc của mình, và đó là thứ bố mẹ có thể nhắc lại với con.

Thứ ba là quảng cáo và các đoạn mời gọi chen giữa video, nhất là khi xem trên điện thoại. Trẻ nhỏ chưa phân biệt được đâu là phim, đâu là quảng cáo. Nếu được chọn, ưu tiên xem nội dung không có quảng cáo xen ngang, hoặc tải sẵn để tránh những gì tự chen vào.

Xem thử một tập trước con: các bước

Không cần xem hết cả bộ. Một tập, đôi khi chỉ nửa tập, là đủ để quyết có nên cho con xem không.

  1. Chọn một tập bất kỳ ở giữa bộ, không chỉ tập đầu. Tập đầu thường được làm kỹ nhất, chưa chắc đại diện cho cả bộ.
  2. Xem với âm lượng con sẽ nghe, ở chỗ con sẽ ngồi xem.
  3. Để ý nhịp, tiếng ồn, cách nhân vật nói chuyện, có cảnh nào khiến bạn giật mình không.
  4. Tự hỏi: sau tập này, bạn thấy dịu xuống hay căng hơn? Đó thường cũng là cảm giác của con, chỉ mạnh hơn.
  5. Nếu ổn, cho con xem tập đầu tiên khi bạn ngồi cạnh. Quan sát con hơn là quan sát màn hình.
  6. Sau buổi xem, để ý con chơi gì, nói gì, có khó tắt hơn bình thường không. Đó là câu trả lời thật về chuyện phim có hợp hay không.

Nếu không có thời gian xem thử, ít nhất đọc phần giới thiệu ngắn và xem đoạn giới thiệu của bộ phim. Đoạn giới thiệu thường dồn những cảnh nhanh nhất, ồn nhất, nên nếu đoạn đó đã quá ồn thì cả bộ khó nhẹ nhàng.

Gợi ý theo nhóm tuổi

Bảng dưới không xếp hạng trẻ hay đặt chuẩn trẻ phải theo. Mỗi bé một khác: có bé ba tuổi đã thích phim nhiều lời, có bé năm tuổi vẫn sợ cảnh tối. Dùng bảng như điểm đầu, rồi nhìn con mà chỉnh.

Nhóm tuổiNên ưu tiênLưu ý
Dưới 2 tuổiTrò chuyện, đọc sách tranh, chơi cùng người lớn hơn là xem màn hìnhCác tổ chức nhi khoa thường khuyên hạn chế màn hình nhiều nhất ở tuổi này, nếu có thì xem cùng và trò chuyện về hình
2 đến 3 tuổiPhim nhịp rất chậm, ít nhân vật, lời nói đơn giản, phim không lờiXem cùng con, tập ngắn, tránh video tự nối đuôi
3 đến 4 tuổiPuffin Rock, Shaun the Sheep, Pingu, Hey DuggeeĐể ý bé có sợ cảnh tối, tiếng động lớn không
4 đến 6 tuổiBluey, Daniel Tiger's Neighborhood, phim có câu chuyện ngắn rõ đầu cuốiBé bắt đầu bắt chước lời nhân vật, chọn phim nhân vật cư xử tử tế
6 đến 8 tuổiPhim dài hơn, câu chuyện có chút phiêu lưu, phim tài liệu thiên nhiênCó thể có đoạn buồn, xem cùng để nói chuyện sau đó

Các con số tuổi ở đây là nhóm tham khảo, không phải ranh giới cứng. Với thời lượng, các tổ chức nhi khoa thường khuyên hạn chế, càng nhỏ càng ít, và ưu tiên người lớn xem cùng.

Khi con đòi xem thứ bạn ở lớp đang xem

Tới khoảng bốn năm tuổi, nhiều bé đi học về đòi xem đúng bộ phim các bạn đang kể, dù bộ đó ồn ào, nhanh hay có đoạn doạ. Cấm thẳng thường khiến bé thấy mình bị bỏ ra ngoài câu chuyện của các bạn. Đồng ý ngay lại có thể mở ra thứ bé chưa sẵn sàng.

Cách ở giữa là xem thử trước như các bước ở trên, rồi quyết. Nếu bộ đó chấp nhận được, xem cùng con, ngồi cạnh, giải thích những đoạn có thể làm con sợ. Nếu chưa hợp, nói rõ lý do bằng lời bé hiểu: "Phim đó có nhiều tiếng hét to quá, xem xong con hay khó ngủ. Mình đợi con lớn thêm chút nữa nhé." Rồi đưa ra một lựa chọn thay thế bé cũng thích, chứ không để lại khoảng trống.

Cũng nên nhớ rằng bé muốn xem không chỉ vì phim, mà vì muốn có chuyện để nói với bạn. Đôi khi chỉ cần kể cho bé nghe nhân vật chính là ai, làm gì, xem cùng nhau vài hình ảnh tĩnh, bé đã đủ để góp chuyện ở lớp. Phần còn lại, đợi tới tuổi hợp hơn.

Đọc phản ứng của con sau khi xem

Câu trả lời đáng tin nhất về chuyện phim có hợp hay không nằm ở đứa trẻ sau khi tắt màn hình. Bé đứng dậy chơi tiếp, kể lại một đoạn, bắt chước nhân vật làm việc tử tế là dấu hiệu tốt. Bé quấy hơn, khó tắt hơn, chạy nhảy la hét theo kiểu nhân vật, hoặc nửa đêm tỉnh dậy sợ, là dấu hiệu nên đổi.

Có những bộ phim không có gì sai mà vẫn không hợp với một bé cụ thể ở thời điểm này. Bé nhạy âm thanh sẽ khó chịu với phim nhạc nền liên tục. Bé hay sợ sẽ khó với phim có nhân vật phản diện, dù rất hiền theo mắt người lớn. Đổi phim không phải là thất bại của bố mẹ, chỉ là đang tìm thứ vừa với con.

Một thói quen nhỏ giúp nhiều: sau buổi xem, hỏi con một câu thôi, như "Hôm nay bạn chó làm gì?" hay "Đoạn nào con thấy vui?". Không phải để kiểm tra con nhớ được bao nhiêu, mà để biết con đã thấy gì trong bộ phim. Đôi khi câu trả lời làm bạn bất ngờ, và từ đó biết phim hợp hay chưa hợp với con.

Câu hỏi thường gặp

Phim gắn nhãn mọi lứa tuổi có chắc hợp với trẻ ba tuổi không?

Chưa chắc. Nhãn cho biết phim không có cảnh rõ ràng không hợp, nhưng không đo nhịp cắt cảnh, tiếng ồn hay cách nhân vật cư xử. Hai phim cùng nhãn có thể tác động lên trẻ rất khác, nên bố mẹ vẫn nên xem thử một tập.

Làm sao biết hoạt hình có nhịp quá nhanh cho bé?

Xem thử một đoạn và để ý khung hình đổi nhiều hay ít, máy quay có giữ cảnh lâu không, âm thanh có la hét dồn dập không. Sau buổi xem, nếu bé quấy hơn và khó tắt hơn bình thường, nhịp có thể đang quá nhanh với bé.

Phim không lời có hợp với trẻ đang học nói không?

Phim gần như không lời như Shaun the Sheep hay Pingu hợp nhiều lứa tuổi vì trẻ theo bằng hình và hành động. Với trẻ đang học nói, xem cùng và kể lại bằng lời của bố mẹ khi xem giúp ích hơn để bé xem một mình. Trò chuyện thật vẫn quan trọng hơn mọi bộ phim.

Bé xem phim xong hay bắt chước nhân vật la hét thì sao?

Đó là tín hiệu nên đổi sang phim nhân vật cư xử nhẹ nhàng hơn. Trẻ nhỏ học bằng cách bắt chước, nên phim có nhân vật chế giễu hay đánh nhau cho vui dễ lan sang lời nói và hành động của bé. Nói với bé về cách cư xử khác, đừng chỉ cấm.

Có cần xem hết cả bộ trước khi cho con xem không?

Không cần. Xem một tập ở giữa bộ, với âm lượng và chỗ ngồi giống của con, là đủ để quyết. Nếu không có thời gian, đọc giới thiệu và xem đoạn giới thiệu của phim; đoạn đó thường dồn những cảnh ồn nhất nên là phép thử nhanh.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138