Khi hai người ở chung đã thân mà gu phim lệch hẳn, cách bền nhất là luân phiên người chọn theo tối, kèm vài luật nhỏ: người được chọn không phải giải thích, người kia không chê, phim phải xong trong một buổi, và mỗi tuần có một tối "vùng giao" như một tập The Great British Bake Off hay Modern Family mà ai cũng xem được. Luân phiên không làm hai người thích phim của nhau ngay, nhưng làm chuyện chọn phim thôi là chuyện cãi nhau.
Bài này đi qua: vì sao gu lệch lại hay thành chuyện giữa hai người ở chung lâu, cách dựng một lịch luân phiên đơn giản, luật cho tối của người kia, tìm những thứ ở vùng giao, khi nào nên xem riêng, và những cái hay nhầm khiến luân phiên trở thành gánh.
Khi đã thân rồi mới lộ chuyện gu
Hai cô gái ở chung một phòng thuê đã hơn năm. Những tối đầu tiên, ai cũng nhường, mở gì cũng được. Một năm sau, đã thân như chị em, người ta bắt đầu nói thật: một người mê phim tình cảm Hàn nhiều tập, người kia chỉ muốn xem hài ngắn hoặc phim tài liệu. Tối thứ tư trời mưa, hai người ngồi bệt trên sàn với hộp đồ ăn, laptop đặt trên cái ghế nhựa, và cuộc thương lượng kéo dài tới khi cơm nguội.
Chuyện gu thường không lộ ra lúc mới quen, vì khi đó ai cũng lịch sự. Nó lộ ra khi đã thân, khi người ta thôi nhường nhịn những chuyện nhỏ. Và vì chuyện nhỏ, nó dễ tích lại: một người cảm thấy mình lúc nào cũng phải chiều, người kia cảm thấy gu mình bị coi thường. Tới một lúc, hai người thôi xem chung, mỗi người một tai nghe, và cũng mất luôn một nửa những buổi tối vui.
Luân phiên là cách cũ nhưng hiệu quả nhất để giữ được những buổi tối đó. Nó không đòi ai phải đổi gu. Nó chỉ chia quyền chọn cho công bằng và có thể đoán trước, để không còn tối nào phải thương lượng từ đầu. Và vì ai cũng biết tối của mình sẽ tới, người ta dễ ngồi chiều người kia hơn hẳn trong tối không phải của mình.
Dựng một lịch luân phiên đơn giản
Lịch càng đơn giản càng giữ được lâu. Đây là cách nhiều người ở chung đang dùng:
- Chọn hai ba tối mỗi tuần mà cả hai thường ở nhà ăn tối cùng. Những tối khác ai làm gì tuỳ ý, không tính.
- Chia đều: tối thứ hai là của người này, tối thứ tư là của người kia. Nếu có tối thứ ba, đó là tối vùng giao, hai người cùng chọn trong danh sách những thứ ai cũng xem được.
- Ghi lên một tờ giấy dán cửa tủ lạnh hoặc cạnh công tắc đèn, để không ai phải nhớ tuần này tới lượt ai.
- Tối nào một người bận thì tối đó bỏ qua, không dồn lượt. Dồn lượt dễ thành món nợ.
- Một tháng một lần, nói chuyện hai phút: lịch này còn ổn không, có muốn đổi tối không.
Câu mẫu khi đề nghị lần đầu: "Hay mình chia tối chọn phim đi, thứ hai cậu chọn, thứ tư tớ chọn, khỏi phải bàn mỗi tối." Nói như một cách tiện lợi, đừng nói như đang giải quyết mâu thuẫn, người kia sẽ dễ đồng ý hơn.
Luật nhỏ cho tối của người kia
Người được chọn không phải giải thích. Tối của ai người đó chọn, không cần thuyết phục người kia rằng phim hay. Quyền chọn có giá trị chính là ở chỗ không phải xin.
Người kia không chê, kể cả bằng tiếng thở dài. Ngồi xem phim mình không thích mà cứ thở dài, liếc điện thoại, bình "dở thế", thì người chọn mất vui. Nếu thật sự không chịu được, nói một lần lịch sự rồi đi làm việc khác.
Phim phải xong trong buổi tối đó. Phim bộ nhiều tập của một người không được chiếm tối của người kia. Ai muốn xem tiếp phim bộ của mình thì xem riêng vào tối không tính lượt.
Có quyền phủ quyết một thể loại. Mỗi người được nói trước một hai thể loại không xem được, như kinh dị hay phim có cảnh máu me. Đó là giới hạn, không phải gu; người chọn tôn trọng.
Được ngồi xem nửa chừng. Người không hợp gu được phép xem nửa phim rồi đi tắm, đi ngủ, không ai giận. Ngồi lại tới cuối là món quà, không phải nghĩa vụ.
Tìm vùng giao: những thứ hai gu khác nhau vẫn xem được
Tối vùng giao cần những thứ không quá nghiêng về phía nào. Vài gợi ý có thật, kèm lý do vì sao chúng thường nằm ở giữa.
| Tác phẩm | Vì sao hay ở vùng giao | Lưu ý |
|---|---|---|
| The Great British Bake Off | Có chút hồi hộp cho người thích kịch tính, có cảnh làm bánh đẹp cho người thích nhẹ, có những thí sinh dễ thương cho người thích chuyện người | Tập dài; xem nửa tập mỗi tối vùng giao |
| Modern Family | Hài đủ cho người thích hài, có chuyện gia đình, tình cảm đủ cho người thích chuyện tâm lý; tập ngắn | Có đùa người lớn nhẹ |
| Youn's Kitchen | Người thích chương trình thực tế và người thích chuyện đồ ăn đều thấy vui | Phụ đề nhiều |
| The Incredibles | Hành động cho người thích nhịp nhanh, chuyện gia đình cho người thích chiều sâu | Phim dài, để tối cuối tuần |
| Hai ngày một đêm bản Việt | Ai cũng cười được, cảnh các tỉnh gợi chuyện quê của mỗi người | Hơi ồn; hạ tiếng nếu phòng bên đã ngủ |
Vùng giao của mỗi đôi bạn mỗi khác. Cách tìm nhanh là mỗi người viết ra năm thứ mình đã xem và thấy dễ chịu, rồi tìm điểm chung về giọng chứ không về thể loại: có thể cả hai đều thích những thứ ấm, hài nhẹ, không ai bị bắt nạt. Đó là la bàn cho tối vùng giao.
Khi nào nên xem riêng mà không ai giận
Luân phiên không có nghĩa là tối nào cũng phải xem chung. Có những phim chỉ nên xem một mình: phim bộ một người đang theo dõi từng tập, phim kinh dị mà người kia sợ, phim tài liệu dài mà chỉ một người mê. Xem riêng những thứ đó bằng tai nghe trên điện thoại hay laptop riêng, vào những tối không tính lượt, là hợp lý.
Xem riêng cũng hợp khi một người vừa có ngày rất tệ. Lúc đó người ta có thể chỉ muốn nằm cuộn chăn xem một thứ quen, không muốn chiều ai. Câu "tối nay tớ xem riêng nhé, hơi mệt" nên được đón nhận nhẹ nhàng, không cần hỏi han nhiều. Ngày mai nếu muốn kể, người ấy sẽ kể.
Điều nên tránh là để xem riêng thành mặc định. Khi tối nào cũng mỗi người một tai nghe, phòng thuê dần thành chỗ hai người ngủ nhờ cạnh nhau. Giữ ít nhất một tối chung mỗi tuần, dù chỉ là một tập phim hài ngắn bên hộp cơm, là đủ để vẫn còn là bạn cùng phòng chứ không chỉ là người chia tiền điện. Tối chung đó không cần dài, không cần phim hay; nó chỉ cần đều đặn, để cả hai biết mỗi tuần vẫn có một lúc ngồi cạnh nhau mà cười.
Khi có người thứ ba ghé chơi
Lịch luân phiên chạy êm được vài tháng thì một tối người yêu của một trong hai ghé chơi, hoặc một người bạn ở quê lên ở nhờ vài hôm. Tối đó là tối của ai? Người có khách thường muốn chọn thứ hợp với khách, người kia lại đang chờ tối của mình. Chuyện nhỏ, nhưng không nói trước thì dễ thành một tối khó chịu cho cả ba.
Cách gọn nhất là coi tối có khách là tối không tính lượt. Người có khách hỏi người kia một câu: "Tối nay bạn tớ ở đây, mình xem chung hay cậu muốn xem riêng?" Nếu xem chung, chọn thứ ở vùng giao, đừng chọn thứ chỉ hai người trong ba thích. Tối của người kia dời sang hôm sau, không mất.
Nếu khách ở lại lâu, như cả tuần, thì nên nói rõ một chút về giờ giấc và tiếng ồn, kể cả chuyện xem phim tới mấy giờ. Phòng thuê nhỏ, một người thêm vào là thay đổi nhịp sống của cả phòng. Người ở chung không phải chủ nhà của khách, và cũng không có nghĩa vụ ngồi xem phim cùng khách nếu không muốn. Một câu nói trước từ người có khách, kiểu "tuần này bạn tớ ở, có gì phiền cậu cứ nói thẳng nhé", đỡ cho cả hai rất nhiều lần ngại ngùng về sau.
Ngược lại, khi khách là người cả hai đều quý, một tối xem chung ba người bên hộp đồ ăn có khi lại thành tối vui nhất tháng. Luật luân phiên là để đỡ cãi, không phải để đóng cửa với những tối bất ngờ như vậy.
Những cái hay nhầm khi luân phiên
Luân phiên là luật đơn giản, nhưng vẫn có vài cách làm khiến nó thành gánh.
| Hay nhầm | Vì sao không ổn | Làm lại |
|---|---|---|
| Đếm lượt quá kỹ | Thành sổ nợ, ai lỡ một tối là thấy thiệt | Tối nào lỡ thì bỏ, không dồn, không đếm |
| Chọn phim dài hai tiếng rưỡi vào tối thường | Người kia phải thức khuya chỉ để chiều | Phim dài để cuối tuần, tối thường chọn thứ dưới hai tiếng |
| Lấy tối của mình để chọn thứ người kia ghét | Biến lượt chọn thành cách trêu tức | Tôn trọng danh sách phủ quyết của nhau |
| Bình phẩm gu của nhau sau phim | Người bị bình không muốn chọn nữa | Nói một điều mình thấy hay trong phim của người kia |
| Luân phiên mà không bao giờ có tối vùng giao | Hai người chỉ còn chiều nhau, không còn cùng thích | Giữ một tối mỗi tuần cho thứ cả hai đều vui |
Sau vài tháng luân phiên, nhiều đôi bạn nhận ra mình bắt đầu thích vài thứ trong gu của người kia, thứ mà nếu không có lượt chọn, mình sẽ chẳng bao giờ mở. Đó là phần thưởng không ai hứa trước nhưng hay tới.
Câu hỏi thường gặp
Hai người ở chung khác gu phim thì làm sao để xem chung?
Cách bền nhất là luân phiên người chọn theo tối, kèm luật người chọn không phải giải thích và người kia không chê. Thêm một tối vùng giao mỗi tuần với thứ cả hai đều xem được, như một tập The Great British Bake Off hay Modern Family.
Có nên đếm lượt chọn phim thật chính xác không?
Không nên đếm quá kỹ. Tối nào một người bận thì bỏ qua, không dồn lượt, vì dồn lượt dễ thành món nợ và làm hai người thấy thiệt. Lịch nên đơn giản, dán ở chỗ ai cũng thấy, một tháng xem lại một lần.
Bạn cùng phòng chọn phim kinh dị mà mình sợ thì sao?
Mỗi người nên được nói trước một hai thể loại không xem được, và người chọn tôn trọng danh sách đó. Phim thuộc thể loại ấy thì người thích xem riêng bằng tai nghe vào tối không tính lượt, không đưa vào tối xem chung.
Xem riêng mỗi người một tai nghe có làm hai người xa nhau không?
Thỉnh thoảng xem riêng là bình thường, nhất là khi một người mệt hoặc đang theo một phim bộ riêng. Chỉ nên tránh để xem riêng thành mặc định; giữ ít nhất một tối chung mỗi tuần là đủ để vẫn có thời gian bên nhau.
Tìm phim cả hai người đều thích bằng cách nào?
Mỗi người viết ra vài thứ mình từng xem và thấy dễ chịu, rồi tìm điểm chung về giọng chứ không về thể loại, chẳng hạn cùng thích thứ ấm, hài nhẹ, không ai bị bắt nạt. Chương trình nấu ăn và phim hài gia đình tập ngắn thường nằm ở vùng giao.
Ngồi xem phim mình không thích thì nên cư xử thế nào?
Ngồi cùng mà không thở dài, không lướt điện thoại liên tục, không bình phẩm chê. Nếu thật sự không chịu được thì nói một lần lịch sự rồi đi làm việc khác. Ngồi lại tới cuối là món quà cho người chọn, không phải nghĩa vụ.