XemNhe.comXem Nhẹ
Xem cùng con nhỏ theo tuổi

Phim cho bé hay sợ: chọn hoạt hình không doạ và làm gì khi con bịt mắt

Bé nhạy cảm dễ sợ tiếng to, bóng tối, nhân vật dữ. Gợi ý Puffin Rock, Miffy, Winnie the Pooh, Totoro kèm lưu ý từng phim và cách đỡ con khi con sợ.

Close on a mother's arms wrapped around a small boy in an aqua sweater on a living room sofa, evening lamplight, a blank TV glowing softly in the background, faces out of frame

Bé hay sợ hợp nhất với những phim gần như không có kẻ xấu, không tiếng động bất ngờ, không cảnh tối: Puffin Rock và Miffy cho bé hai ba tuổi, Winnie the Pooh bản hoạt hình cổ điển cho bé ba bốn tuổi, và My Neighbor Totoro khi con đã bốn năm tuổi và có mẹ ngồi cạnh. Quan trọng không kém phim là chỗ ngồi: trong lòng mẹ, đèn phòng bật, và quyền được tắt bất cứ lúc nào.

Bài này đi qua những thứ trong phim hay làm trẻ nhỏ sợ theo từng tuổi, bốn tác phẩm dịu kèm chỗ cần để ý, cách đỡ con khi con bịt mắt hay bỏ chạy, những cái nhầm như ép con "xem cho quen" hay chê con nhát, và nên đổi sang gì nếu phim vẫn chưa hợp.

Trẻ nhỏ sợ gì trong phim, theo từng tuổi

Nỗi sợ của trẻ đổi theo tuổi, và thứ người lớn thấy vô hại có khi lại là thứ làm con giật mình nhất. Bé hai ba tuổi thường sợ những gì đánh thẳng vào giác quan: tiếng nổ, tiếng hét, nhạc dồn đột ngột, một khuôn mặt to sát màn hình, nhân vật bị lạc mất bố mẹ. Con chưa phân biệt rõ phim và thật, nên một con sói nhe răng trên tivi cũng đáng sợ như một con chó sủa ngoài ngõ.

Từ bốn tới sáu tuổi, trí tưởng tượng phát triển mạnh, nên nỗi sợ chuyển sang quái vật, bóng tối, những thứ biến hình, phù thuỷ, ma. Con biết phim là phim, nhưng tối đến vẫn nghĩ về nó. Từ sáu tuổi trở lên, nhiều bé lại sợ những chuyện có thể xảy ra thật: cháy nhà, bão, bố mẹ ốm, bị bỏ lại một mình.

Những mốc này chỉ là nét chung, không phải thước đo. Có bé năm tuổi xem gì cũng cười, có bé năm tuổi vẫn sợ một con quạ. Không có bé nào "nhát hơn bạn" theo nghĩa xấu, chỉ có những bé nhạy hơn với âm thanh, ánh sáng và cảm xúc trên màn hình. Biết con sợ loại gì giúp bố mẹ chọn phim trúng hơn là đọc nhãn độ tuổi.

Bốn phim dịu và chỗ cần để ý trước khi bật

Không phim nào bảo đảm con không sợ, vì mỗi bé một khác. Nhưng bốn tác phẩm dưới đây đều có thật, đều êm, và bạn biết trước đoạn nào nên ngồi sát con hơn.

Tác phẩmVì sao hợp bé hay sợChỗ cần để ý
Puffin RockChuyện chim biển trên đảo, giọng kể ấm, nhạc êm, không có kẻ xấuĐôi khi loài vật gặp nguy nhỏ như mưa bão hay lạc đường, luôn được giải quyết nhẹ nhàng
MiffyHình đơn giản, ít chuyển động, gần như không có xung độtHầu như không có gì đáng lo; có bé thấy chậm quá
Winnie the Pooh (bản hoạt hình cổ điển ghép từ các đoạn ngắn)Rừng trăm mẫu yên bình, những người bạn hiền, nhịp chậm như đọc truyệnCó đoạn gió lớn, mưa ngập và một đoạn mộng kỳ quặc về những con vật tưởng tượng; bé nhạy cảm có thể giật mình
My Neighbor TotoroHai chị em về quê, gặp những sinh vật rừng hiền lành, không có phản diệnCó cảnh ngôi nhà cũ tối, gió rừng ban đêm, tiếng gầm to của Totoro, và nỗi lo về người mẹ đang nằm viện

Với bé hai ba tuổi rất nhạy, cứ bắt đầu từ hai dòng đầu. Winnie the Pooh và Totoro để dành khi con đã lớn hơn một chút, hoặc xem theo từng đoạn ngắn có mẹ ngồi cùng.

Chỗ ngồi, ánh sáng và quyền được tắt

Với bé hay sợ, khung cảnh xem quan trọng gần ngang với phim. Một chiếc sofa trong phòng khách, đèn bật sáng, mẹ ngồi một bên, con được tựa hẳn vào người mẹ, cái gối ôm trong tay để lúc cần thì úp mặt vào. Màn hình đặt xa vừa phải, độ sáng hạ bớt, âm lượng nhỏ hơn mức bạn vẫn để khi xem một mình. Tiếng to là thứ làm trẻ giật mình nhiều nhất, và vặn nhỏ đi là cách đơn giản nhất để phim bớt đáng sợ.

Trước khi bật, nói rõ với con một điều: "Lúc nào con thấy sợ thì nói mẹ, mình tắt ngay." Câu này không làm con sợ thêm, mà cho con cảm giác mình có quyền với buổi xem. Bé biết mình có thể dừng thì thường dám xem tiếp lâu hơn. Ngược lại, bé nghĩ phải xem cho hết thì sẽ căng từ đầu tới cuối.

Cũng nên tránh xem phim mới khi trong nhà đang có chuyện làm con bất an: mới chuyển nhà, bố đi công tác dài ngày, con vừa ốm dậy. Những lúc ấy con dễ nhạy hơn thường lệ, và một cảnh lạc mẹ trong phim có thể chạm đúng vào nỗi lo của con. Xem lại những tập quen thuộc là đủ.

Xem Totoro với bé nhạy cảm

My Neighbor Totoro thường được nhắc tới như phim đầu tiên dễ chịu cho trẻ, và với phần lớn trẻ thì đúng vậy: nhịp chậm, cảnh đồng quê, mưa, rừng, hai chị em hồn nhiên. Nhưng với bé hay sợ, có vài đoạn nên biết trước. Ngay đầu phim, ngôi nhà cũ có những đốm đen nhỏ chạy lăn tăn trong bóng tối; Totoro lần đầu xuất hiện to lớn, há miệng gầm một tiếng; có những cảnh gió rừng ban đêm rít qua cây.

Cũng có một sợi buồn chạy suốt phim: người mẹ đang nằm viện và hai đứa trẻ lo cho mẹ. Bé năm sáu tuổi có thể hỏi "mẹ bạn ấy có sao không", và đó là câu hỏi thật, cần trả lời thật, nhẹ nhàng. Đừng vội trấn an kiểu "không sao đâu" nếu chính bạn không chắc con đang lo điều gì; hỏi lại con "con nghĩ sao?" trước.

Cách xem dễ nhất là chia phim thành hai ba buổi, mỗi buổi chừng hai mươi lăm ba mươi phút, xem vào buổi chiều chứ không phải buổi tối, đèn phòng bật sáng. Mẹ ngồi sát, báo trước khi sắp tới đoạn tối: "Đoạn này hơi tối, nhưng mấy chấm đen chỉ là bụi thôi, tụi nó sợ người hơn." Nếu con vẫn sợ, tắt, và hẹn xem tiếp khi con muốn.

Khi con bịt mắt, nép vào mẹ hay bỏ chạy

Bịt mắt, nép sau gối, bỏ ra khỏi phòng là cách con tự lo cho mình, không phải hành vi cần sửa. Việc của người lớn là đỡ cho con cảm thấy an toàn, chứ không phải dỗ con quay lại xem cho bằng được.

  1. Dừng phim ngay hoặc vặn nhỏ âm lượng, đừng để cảnh đáng sợ chạy tiếp trong khi đang dỗ con.
  2. Ôm con, gọi tên điều con đang thấy: "Tiếng gió to quá làm con giật mình phải không?"
  3. Hỏi con muốn gì: tắt hẳn, tua qua đoạn này, hay xem tiếp với mẹ ôm chặt hơn. Tôn trọng câu trả lời.
  4. Nếu con muốn xem tiếp, nói trước chuyện sắp xảy ra ở mức đủ yên tâm mà không kể hết: "Lát nữa bạn ấy về được nhà."
  5. Sau khi tắt, làm một việc vui và sáng sủa: ra ban công, ăn hoa quả, xếp hình. Đừng chuyển ngay sang giờ đi ngủ.
  6. Hôm sau, nếu con nhắc lại cảnh đó, nghe con kể, vẽ cùng con, cho con nói hết. Không cần chữa nỗi sợ trong một lần.

Có bé cần xem đi xem lại một đoạn từng làm mình sợ, lần nào cũng nép vào mẹ, để rồi một ngày tự nói "đoạn này con không sợ nữa". Đó là cách con làm chủ nỗi sợ. Nếu con muốn vậy, cứ để con dẫn đường.

Những câu nói và cách làm hay nhầm

"Có gì đâu mà sợ." Câu này nói ra cho nhanh nhưng làm con thấy nỗi sợ của mình bị gạt đi. Thay bằng "Mẹ thấy con sợ. Mẹ ở đây." Con không cần được bảo là đừng sợ, con cần biết có người ở cạnh.

Ép con xem cho quen. Có người nghĩ cứ cho xem nhiều thì con hết sợ. Với trẻ nhỏ, bị ép nhìn thứ mình sợ thường làm nỗi sợ lớn thêm và lan sang chuyện khác, như sợ bóng tối, sợ ở một mình.

Chê con nhát trước mặt người khác. Ông bà, anh chị đôi khi trêu "lớn rồi mà sợ con gấu". Một lần thì không sao, nhiều lần thì con học cách giấu nỗi sợ thay vì nói ra. Người lớn trong nhà nên thống nhất không trêu chuyện này.

Chọn phim theo độ tuổi trên nhãn mà không xem trước. Nhãn chỉ nói phim hợp với trẻ nói chung. Con nhà mình nhạy với tiếng to hay với bóng tối thì chỉ bố mẹ biết. Mười phút xem trước đáng giá hơn mọi lời giới thiệu.

Xem phim mới vào buổi tối. Tối đến, mệt và tối trời làm mọi cảnh đáng sợ hơn. Phim mới để buổi chiều; buổi tối chỉ xem lại tập quen, hoặc không xem.

Nếu phim vẫn chưa hợp thì đổi sang gì

Nếu ngay cả Puffin Rock cũng làm con giật mình, có thể con chưa sẵn sàng với phim có câu chuyện. Đổi sang những thứ không có cốt truyện: đoạn phim ngắn về loài vật trong sở thú, cá bơi trong bể, mưa rơi ngoài cửa sổ, hay đơn giản là bật nhạc không lời rồi cùng con nặn đất. Không có gì gấp. Có bé tới năm sáu tuổi mới thích xem phim, và chẳng thiệt gì cả.

Nếu con sợ phim có nhân vật lạc bố mẹ, tránh những tập có chủ đề đó một thời gian, chọn chuyện bạn bè, đồ ăn, đi chơi. Nếu con sợ bóng tối, chọn phim nhiều cảnh ban ngày, màu sáng. Sách tranh cũng là một lựa chọn tốt: con lật trang theo tốc độ của mình, gặp trang sợ thì gấp lại, và có tay mẹ chỉ vào hình.

Nếu nỗi sợ kéo dài nhiều tuần, con hay giật mình, khó ngủ, sợ ở một mình ngay cả khi không xem gì, đó là lúc bố mẹ nên trao đổi với bác sĩ nhi khoa thay vì tự đoán. Phim không gây ra mọi nỗi sợ, và cũng không chữa được nỗi sợ nào. Cái chữa được là người lớn kiên nhẫn ở bên.

Câu hỏi thường gặp

Bé mấy tuổi thì xem được My Neighbor Totoro?

Nhiều bé bốn năm tuổi xem được nếu có bố mẹ ngồi cùng, xem ban ngày và chia thành vài buổi. Bé rất nhạy cảm nên đợi lớn hơn, vì phim có cảnh nhà cũ tối, gió rừng ban đêm và nỗi lo về người mẹ ốm.

Winnie the Pooh có đoạn nào làm bé sợ không?

Bản hoạt hình cổ điển nhìn chung rất hiền, nhưng có đoạn gió lớn, nước lụt và một đoạn mộng kỳ quặc về những con vật tưởng tượng đổi màu, đổi hình. Bé nhạy cảm có thể giật mình, nên ngồi sát con ở các đoạn này.

Con sợ một cảnh rồi đòi xem lại đúng cảnh đó, có nên cho không?

Thường là nên, nếu con tự đòi và có bố mẹ ngồi cạnh. Xem lại một cảnh từng làm mình sợ, khi đã biết trước chuyện gì xảy ra, là cách trẻ tập làm chủ nỗi sợ. Nếu con lại hoảng thì dừng.

Có nên trêu con nhát để con mạnh dạn hơn không?

Không nên. Bị trêu nhiều lần, trẻ học cách giấu nỗi sợ thay vì nói ra với bố mẹ. Ghi nhận cảm xúc của con và ở bên con thường giúp con mạnh dạn hơn về lâu dài.

Bé sợ sau khi xem phim thì có cần đi khám không?

Sợ một vài hôm sau một cảnh phim là bình thường. Nếu nỗi sợ kéo dài nhiều tuần, con khó ngủ, giật mình nhiều, sợ ở một mình cả khi không xem gì, bố mẹ nên hỏi bác sĩ nhi khoa.

Xem phim buổi tối có làm bé dễ sợ hơn không?

Thường là có, vì trời tối và lúc cuối ngày con mệt làm mọi cảnh trông đáng sợ hơn. Phim mới nên để buổi chiều; buổi tối nếu xem thì chọn tập quen, êm, và tắt sớm.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138