Phim road trip nhẹ nhàng là phim mà chuyến đi chỉ là cái cớ để những người ngồi chung một xe hiểu nhau hơn; hợp để xem khi chính bạn đang trên đường. Nếu muốn vui và ấm, chọn Little Miss Sunshine hay Cars; muốn man mác, lặng, chọn Nebraska; muốn một chuyến đi cũ đen trắng duyên dáng, chọn Paper Moon. Mỗi phim một màu, và chọn đúng màu với tâm trạng hôm đó quan trọng hơn chọn phim "hay nhất".
Bài này nói phim road trip là gì và khi nào nó nhẹ, khi nào nó nặng; đi qua từng phim với vì sao hợp, đoạn nào cần biết trước; rồi tới chuyện chọn theo tâm trạng, những cái hay nhầm, và nếu không hợp thì đổi sang đâu.
Phim road trip là gì, và khi nào nó thật sự nhẹ
Road trip, hay phim hành trình, là những phim mà phần lớn câu chuyện diễn ra trên đường: trong xe, ở trạm xăng, nhà nghỉ ven đường, quán ăn lạ. Người ta lên đường vì một lý do, một đám cưới, một đám tang, một cuộc thi, một lời hứa, và dọc đường thì chuyện khác nảy ra. Thứ thay đổi thật sự thường không phải điểm đến mà là quan hệ giữa những người ngồi chung xe.
Không phải phim hành trình nào cũng nhẹ. Có phim chạy trốn, có phim truy đuổi, có phim mà con đường dẫn tới bi kịch. Một phim road trip nhẹ thường có mấy dấu hiệu: số người trên xe ít, tốc độ xe chậm, có nhiều cảnh dừng lại ăn uống nói chuyện, tiếng cười nhiều hơn tiếng còi, và dù có lúc buồn thì cuối cùng vẫn để lại cảm giác ấm.
Phim hành trình hợp với người đang đi đường vì một lẽ đơn giản: nhịp của nó giống nhịp của bạn. Cảnh ngoài cửa xe trên phim và cảnh ngoài cửa sổ của bạn cùng trôi. Nhưng chính vì gần như vậy nên chọn sai tâm trạng thì cũng dễ thấm hơn bình thường. Một phim hành trình về chuyện cha con có thể làm người đang đi thăm bố ốm nghẹn lại giữa toa tàu.
Bốn chuyến đi trên màn ảnh: vì sao hợp, cần biết gì trước
Bốn phim dưới đây đều là phim hành trình nhẹ theo nghĩa ở trên, nhưng mỗi phim một giọng. Cột lưu ý nói thẳng những đoạn có thể không hợp với bạn hôm nay.
| Tác phẩm | Vì sao hợp chuyến đi | Lưu ý |
|---|---|---|
| Little Miss Sunshine | Một gia đình lộn xộn chen chúc trên chiếc xe van vàng cũ, phải đẩy mới chịu nổ máy, đưa cô bé Olive đi thi sắc đẹp nhí ở một bang khác. Hài, ồn, ấm | Có lời thoại và vài chi tiết người lớn, có một đoạn buồn giữa đường; không hợp trẻ nhỏ |
| Cars | Một chiếc xe đua kiêu ngạo bị lạc vào một thị trấn nhỏ heo hút bên con đường cũ, buộc phải chậm lại. Hoạt hình, cả nhà xem được | Các đoạn đua nhanh, ồn, người dễ say nên liếc ra ngoài lúc đó |
| Paper Moon | Phim đen trắng cũ: một gã lừa đảo vặt và một cô bé lém lỉnh đi cùng nhau qua những vùng quê nước Mỹ thời khó khăn | Nhịp cũ, thoại nhiều, cần quen với phim đen trắng; hài duyên, không ồn |
| Nebraska | Một người con trai chở người cha già lẩm cẩm đi qua mấy bang để nhận một giải thưởng mà ai cũng biết là không có thật. Đen trắng, chậm, khô mà thương | Man mác về tuổi già, có thể chạm lòng người đang lo cho bố mẹ |
Cả bốn phim đều không quá dài, xem gọn trong một chặng tàu hay một quãng xe. Hai phim đen trắng có vẻ khó gần với người trẻ, nhưng chính màu xám bạc lại rất dịu mắt trên màn hình nhỏ, nhất là lúc trời đã chiều.
Chọn theo tâm trạng hôm đó
Đang vui, đi cùng bạn bè hay gia đình. Little Miss Sunshine là lựa chọn dễ nhất. Phim về một gia đình ai cũng có vấn đề riêng nhưng vẫn phải cùng đẩy một chiếc xe, nên xem chung sẽ có nhiều chỗ để cùng cười và cùng nhìn nhau. Nhớ rằng phim có đoạn chùng xuống, đừng giới thiệu nó như phim hài thuần.
Đang mệt, chỉ muốn thứ gì quen và dễ. Cars có lẽ bạn đã xem rồi, và đó là ưu điểm. Phần giữa phim, khi chiếc xe đua phải ở lại thị trấn nhỏ, là một quãng rất chậm, nhiều nắng, nhiều cảnh đường vắng, đúng chất một buổi chiều trên xa lộ cũ.
Đang man mác, nhớ nhà, nghĩ về bố mẹ. Nebraska hợp nhưng nên xem khi bạn thật sự muốn ngồi với cảm giác đó, chứ không phải muốn thoát khỏi nó. Phim không bi lụy, có nhiều chỗ buồn cười kiểu khô khốc, nhưng hình ảnh người cha già lầm lũi đi bộ bên lề đường cái sẽ ở lại khá lâu.
Muốn thứ khác hẳn, lạ mắt. Paper Moon là một bất ngờ dễ chịu cho ai chưa xem phim đen trắng bao giờ. Cô bé và gã đàn ông cứ cãi nhau, lừa người, rồi lại lo cho nhau. Nhịp phim cũ nhưng không chậm, thoại sắc và vui.
Những phim hành trình nặng hơn: biết trước để tự chọn
Có vài phim hành trình được giới thiệu là "chữa lành" nhưng thật ra nặng hơn nhiều người nghĩ. Into the Wild theo một chàng trai trẻ bỏ lại tất cả để đi một mình về phía Alaska. Phong cảnh hùng vĩ, nhạc hay, nhưng phim nặng dần về sau. Nếu bạn đang mệt hay đang buồn, để dành nó cho một ngày vững vàng hơn.
Wild theo một người phụ nữ đi bộ một mình trên cung đường mòn dài ở miền tây nước Mỹ sau một quãng đời tan vỡ. Phim có những hồi tưởng đau, có cảnh và chuyện người lớn. Đây là phim về đi để tự đứng dậy, rất đáng xem, nhưng không phải phim để xem cho đầu nhẹ.
The Darjeeling Limited nhìn qua tưởng là phim màu sắc vui mắt, nhưng ba anh em trong phim đang ôm một nỗi buồn chung và có một đoạn nặng ở giữa phim.
Biết trước như vậy không có nghĩa là tránh. Có những ngày người ta muốn khóc một chút trên đường và một phim nặng lại vừa vặn. Chỉ là bạn nên tự chọn điều đó, chứ không bị bất ngờ giữa một toa tàu đông người.
Hay nhầm khi chọn phim hành trình, vì sao, làm lại
Ba cái nhầm dưới đây hay gặp nhất khi ai đó tìm "phim road trip hay" rồi mở bừa phim đầu tiên.
| Hay nhầm | Vì sao | Làm lại |
|---|---|---|
| Nghĩ phim hành trình nào cũng là phim vui | Nhiều phim nổi tiếng về chuyến đi thật ra là chính kịch, có mất mát, có kết buồn | Đọc kỹ giọng phim trước khi mở, xem vài dòng giới thiệu không tiết lộ |
| Mở phim hành trình nhiều thoại khi đang dễ say | Mắt dán vào phụ đề, quên nhìn ra ngoài | Chọn phim ít thoại cho đoạn đường xóc, để phim nhiều lời cho lúc đã ngồi yên |
| Chọn phim cho cả xe theo gu của một người | Người lớn thích Nebraska, trẻ con thì ngủ gật hoặc kêu chán | Xe đông người thì chọn phim cả nhà xem được như Cars, phim riêng thì đeo tai nghe xem riêng |
Câu hỏi mẫu trước khi bấm mở, khi đi cùng người khác: "Anh muốn xem cái gì vui vui hay cái gì lắng lắng?" Một câu hỏi đơn giản như vậy tránh được cả tiếng đồng hồ ngồi chung một phim mà một người thì chán, một người thì nghẹn.
Xem lúc nào trong chuyến đi, với ai
Phim hành trình hợp nhất với quãng giữa của chuyến đi, khi sự háo hức lúc khởi hành đã qua mà điểm đến vẫn còn xa. Đầu chuyến người ta còn nói chuyện, sắp xếp đồ, nhắn tin báo nhà; cuối chuyến thì lo xuống xe, gọi người đón. Quãng giữa mới là lúc ngồi yên được trọn một phim. Trên tàu đó là buổi trưa chiều; trên xe đêm là trước khi đèn khoang tắt.
Xem một mình thì chọn theo tâm trạng như ở trên, đeo tai nghe, và cho phép mình bỏ dở nếu thấy không hợp. Xem cùng người yêu hay bạn thân thì Little Miss Sunshine và Paper Moon dễ chung gu nhất, vì vui mà không ngớ ngẩn, xem xong có chuyện để nói. Xem cùng bố mẹ thì Nebraska có thể mở ra những câu chuyện mà ngày thường khó bắt đầu, nhưng nên hỏi trước xem bố mẹ có ngại phim đen trắng không.
Xem cùng con thì gần như chỉ còn Cars trong danh sách này. Nếu con đã lớn, chừng mười hai mười ba tuổi trở lên, và bố mẹ đã xem trước, Paper Moon cũng là một lựa chọn lạ và vui, vì nhân vật chính là một cô bé nhanh trí hơn cả người lớn đi cùng.
Một mẹo nhỏ khi xem chung một màn hình: chia mỗi người một bên tai nghe là cách dễ nhất, nhưng chỉ hợp với phim ít thoại. Phim nhiều lời thì mỗi người một tai sẽ nghe không rõ, nên dùng bộ chia tai nghe hoặc xem phụ đề kỹ hơn.
Nếu không hợp thì đổi sang đâu
Nếu phim hành trình nói chung làm bạn chồn chân, thấy mình cũng muốn bỏ hết mà đi, có lẽ nên đổi sang một phim đứng yên một chỗ: phim bộ về một thị trấn nhỏ, một quán ăn, một khu vườn. Những phim như vậy cho cảm giác "ở lại" thay vì "ra đi", hợp hơn khi bạn đang trên đường về nhà.
Nếu bạn thích chuyến đi nhưng không thích chuyện gia đình hay chuyện tình trong phim truyện, chuyển sang phim tài liệu du lịch. Loạt phim vòng quanh thế giới của Michael Palin, hay loạt Long Way Round về hai người bạn chạy mô tô từ London vòng qua châu Á sang tận nước Mỹ, cho bạn chuyến đi mà không có bi kịch đi kèm.
Còn nếu đi cùng con nhỏ, chuyến đi trên màn ảnh hợp nhất vẫn là phim hoạt hình. Cars là lựa chọn quen thuộc, nhưng nên chọn những phim nhịp chậm hơn cho trẻ nhỏ và xem từng đoạn ngắn.
Câu hỏi thường gặp
Phim road trip là gì?
Là phim hành trình, phần lớn câu chuyện diễn ra trên đường: trong xe, ở trạm dừng, nhà nghỉ, quán ăn ven đường. Chuyến đi thường chỉ là cái cớ, thứ thay đổi thật sự là quan hệ giữa những người đi cùng nhau và cách họ nhìn chính mình.
Phim road trip nào nhẹ nhàng mà vui?
Little Miss Sunshine là lựa chọn quen thuộc, một gia đình lộn xộn cùng đẩy chiếc xe van vàng đưa con gái đi thi. Cars hợp xem cả nhà. Paper Moon là phim đen trắng cũ, hài duyên. Cả ba đều ấm, dù Little Miss Sunshine có một đoạn buồn.
Nebraska có buồn không?
Phim man mác về tuổi già và quan hệ cha con, quay đen trắng, nhịp chậm. Không bi lụy, có nhiều chỗ hài khô, nhưng có thể chạm lòng người đang lo cho bố mẹ. Nên xem khi bạn muốn ngồi với cảm giác đó, không phải khi muốn thoát khỏi nó.
Into the Wild có phải phim chữa lành không?
Phim có phong cảnh đẹp và nhạc hay, được nhiều người nhắc khi nói về đi một mình, nhưng phim nặng dần về sau. Nếu bạn đang mệt hoặc đang buồn, nên để dành phim này cho một ngày vững vàng hơn thay vì xem để thấy nhẹ.
Phim road trip nào xem được cùng trẻ con?
Cars là lựa chọn dễ nhất cho cả nhà. Phần lớn các phim hành trình người lớn như Little Miss Sunshine, Wild hay Into the Wild có lời thoại hoặc chuyện người lớn, không hợp trẻ nhỏ. Với bé, nên ưu tiên hoạt hình nhịp chậm và xem từng đoạn ngắn.
Đang trên đường về quê thăm bố mẹ thì nên xem phim hành trình nào?
Nếu muốn nhẹ đầu, chọn phim vui như Cars hay Paper Moon. Nebraska rất hợp chủ đề nhưng dễ làm người đang lo cho bố mẹ chạnh lòng. Hỏi chính mình hôm đó muốn cười hay muốn lắng, rồi chọn theo câu trả lời.