Anime hợp trước giờ ngủ là loại đời thường nhịp chậm mà người Nhật hay gọi là iyashikei, nghĩa nôm na là phim làm dịu lòng: Yuru Camp (Laid-Back Camp), Flying Witch, Aria the Animation và Non Non Biyori là bốn bộ dễ bắt đầu nhất. Mỗi tập chừng hơn hai mươi phút, không có kẻ xấu, không có trận đánh, hết tập thì câu chuyện cũng khép lại gọn gàng. Bạn xem một tập là vừa tròn một nếp nhỏ trước khi tắt đèn.
Bài này dành cho người đã quen xem anime, hoặc đang tò mò muốn thử, nhưng sợ mở nhầm bộ đánh nhau rồi thức tới hai giờ sáng. Phần dưới nói từng bộ hợp vì sao và hợp ai, ai không nên chọn bộ đó lúc này, cách xem một tập rồi dừng, cái hay nhầm khi chọn anime buổi tối, và nếu thấy chán thì đổi sang gì.
Anime đời thường khác anime thường xem ở chỗ nào
Phần lớn anime nổi tiếng được làm để giữ người xem: mỗi tập kết bằng một câu hỏi bỏ lửng, một trận đấu chưa ngã ngũ, một bí mật vừa hé. Đó là cái hay khi xem cuối tuần, nhưng là cái bẫy lúc mười một giờ đêm. Bạn nói một tập thôi, rồi tập thứ hai bắt đầu tự chạy, và tới tập thứ tư thì đầu đã tỉnh hẳn.
Anime đời thường, hay slice of life, đi theo hướng ngược lại. Chuyện xoay quanh việc nhỏ: nấu một bữa ăn ngoài trời, đi một chuyến xe buýt, tưới vườn, chờ trời tạnh. Nhân vật nói chuyện nhỏ nhẹ, có nhiều khoảng lặng chỉ có tiếng gió hay tiếng nước. Nhạc nền thường là guitar mộc, piano, tiếng sáo. Hình vẽ chăm chút cảnh vật, ánh chiều, bầu trời. Xem xong một tập, cảm giác giống vừa đi dạo một vòng hơn là vừa chạy xong một quãng.
Điều này không có nghĩa là nhạt. Những bộ hay trong dòng này có nhân vật đáng mến và những khoảnh khắc ấm, đủ để bạn muốn quay lại vào tối mai. Chỉ là cái kéo bạn quay lại là sự dễ chịu, chứ không phải sự tò mò bứt rứt.
Bốn bộ dễ bắt đầu, mỗi bộ hợp một kiểu người
Yuru Camp (Laid-Back Camp): cho người thích ra ngoài mà không đi được. Mấy cô nữ sinh ở vùng quanh núi Phú Sĩ rủ nhau cắm trại vào mùa đông, có người thích đi một mình, có người thích đi đông. Phim chậm, chăm chút cảnh hồ, núi, rừng thông và những bữa nấu bằng bếp nhỏ ngoài trời. Ai thích cắm trại, thích đồ ăn nóng giữa trời lạnh sẽ thấy rất dễ chịu. Người cần cốt truyện rõ ràng có thể thấy chậm quá.
Flying Witch: cho người thích nhịp quê, chuyện vặt trong nhà. Một cô phù thuỷ trẻ tên Makoto chuyển về vùng quê Aomori ở nhờ nhà họ hàng, mang theo con mèo đen. Phép thuật trong phim rất nhỏ và hiền, đặt cạnh những việc thường ngày trong nhà, ngoài vườn. Đây là bộ có nhịp chậm bậc nhất trong danh sách, hợp với người muốn đầu gần như không phải làm gì.
Aria the Animation: cho người thích nước, thuyền, ánh chiều. Câu chuyện đặt ở Neo-Venezia, một thành phố kênh đào trên hành tinh Aqua, theo cô gái trẻ Akari đang tập làm người chèo thuyền đưa khách. Mỗi tập là một ngày yên ả trên mặt nước, nhiều cảnh hoàng hôn, nhạc rất êm. Ai thấy câu chuyện tương lai xa lạ thì cứ coi như một thành phố đẹp để nhìn.
Non Non Biyori: cho người nhớ quê, nhớ tuổi nhỏ. Mấy cô bé ở một ngôi làng hẻo lánh của Nhật, trường chỉ có vài học sinh. Ngày trôi qua bằng những việc rất nhỏ: đi học qua cánh đồng, chơi ở bờ suối, chờ chuyến xe buýt thưa thớt. Có chút hài nhẹ, nhiều khoảng lặng nhìn ruộng đồng. Người từng lớn lên ở quê thường thấy thân thuộc lạ.
Chọn bộ nào cho tối nay
Nếu không biết bắt đầu từ đâu, dò theo tâm trạng của bạn lúc này. Không có bộ nào hơn bộ nào, chỉ có bộ hợp lúc này hơn.
| Bạn đang thấy | Bộ nên mở | Ai không nên chọn bộ này lúc này |
|---|---|---|
| Muốn đi đâu đó mà không đi được | Yuru Camp | Người đang đói khuya, vì phim nấu ăn nhiều và trông rất ngon |
| Đầu quá tải, chỉ muốn nhìn | Flying Witch | Người cần chút chuyện để bám, sẽ thấy trôi tuột |
| Muốn một không gian đẹp, yên | Aria the Animation | Người không quen giọng phim hơi mơ màng, giọng kể hơi mơ màng |
| Nhớ nhà, nhớ quê | Non Non Biyori | Người đang buồn vì xa nhà quá lâu, có thể thấy nhói hơn là dịu |
| Thích chút huyền ảo | Đổi sang Natsume Yuujinchou hoặc Mushishi | Người dễ giật mình, vì hai bộ này có đoạn hơi rợn |
Phụ đề cũng là chuyện cần tính. Anime đời thường thoại ít, phụ đề thưa, đọc không mệt. Nếu xem bản lồng tiếng thì chọn giọng nhỏ nhẹ; bản lồng tiếng quá hăng làm mất cái êm vốn có của phim.
Xem một tập rồi dừng mà không thấy tiếc
Cái khó của anime buổi tối không phải chọn bộ, mà là dừng. Mấy bước này giúp việc dừng thành nếp.
- Tắt chức năng tự phát tập tiếp trong cài đặt của ứng dụng trước khi bắt đầu, không phải lúc hết tập mới đi tìm.
- Bỏ qua phần nhạc mở đầu nếu bạn đã thuộc, nhưng nên nghe phần nhạc kết, vì nhạc kết của các bộ này thường êm, như một tín hiệu khép tập.
- Hết nhạc kết thì để máy xuống, lật úp màn hình hoặc tắt hẳn, không xem đoạn giới thiệu tập sau.
- Nếu vẫn muốn xem thêm, tự hỏi: mình muốn xem vì thích hay vì chưa muốn ngủ. Nếu vì chưa muốn ngủ, phim không giúp được.
Câu tự nhắc ngắn gọn mà nhiều người dùng: "Mai còn tập nữa, tập nào cũng đẹp như nhau." Với anime đời thường câu này đúng thật, vì không có tập nào kết bằng một câu hỏi phải biết ngay đáp án.
Vì sao xem lại một bộ quen lại hợp buổi tối
Nhiều người xem anime đời thường kể một chuyện giống nhau: họ không xem bộ mới vào buổi tối, mà mở lại một bộ đã xem ba bốn lần. Nghe tưởng nhàm, nhưng có lý do. Bộ quen không còn câu hỏi nào bỏ ngỏ, bạn biết nhân vật nào sẽ nói gì, cảnh nào sẽ tới sau cảnh nào. Đầu không phải đoán, không phải nhớ, chỉ việc nhìn và nghe. Cảm giác giống như đi lại con đường quen về nhà, chân tự bước mà không cần nhìn biển chỉ đường.
Bộ quen cũng giúp bạn dừng dễ hơn. Với bộ mới, tập nào cũng là tập lần đầu, tắt giữa chừng thì tiếc. Với bộ quen, tắt ở đâu cũng được, vì ngày mai mở lại vẫn là những cảnh bạn đã thích. Một số người còn chọn sẵn vài tập yêu thích nhất của một bộ, dành riêng cho những đêm khó dỗ đầu óc.
Điều cần để ý là bộ quen phải là bộ êm. Một bộ hành động bạn đã thuộc lòng vẫn có trận đánh, vẫn có nhạc dồn dập làm tim đập nhanh. Còn một bộ đời thường đã thuộc thì gần như chỉ còn lại giọng nói, tiếng gió, ánh đèn trong khung hình. Nếu bạn chưa có bộ quen nào kiểu này, xem một bộ trong danh sách ở trên vào vài buổi cuối tuần trước, rồi nó sẽ thành bộ quen cho buổi tối.
Cái hay nhầm khi chọn anime buổi tối
Nhầm thường gặp nhất là chọn theo hình vẽ. Một bộ có màu pastel, nhân vật dễ thương chưa chắc đã nhẹ: có những bộ vẽ rất dịu nhưng câu chuyện u tối, có cảnh đau lòng ở giữa mùa. Trước khi mở bộ mới, đọc phần giới thiệu và để ý những chữ như kinh dị, tâm lý, bí ẩn, sinh tồn. Có chữ nào trong đó thì để bộ ấy cho cuối tuần.
Nhầm thứ hai là chọn bộ phim điện ảnh anime vì nghĩ một phim là xong. Phim điện ảnh thường dài gần hai tiếng, có cao trào, nhạc lớn dần về cuối. Ngồi xem trọn thì quá giờ ngủ, bỏ dở giữa chừng thì lại bứt rứt. Tập phim truyền hình hơn hai mươi phút gọn hơn nhiều cho buổi tối.
Nhầm thứ ba là xem lại bộ mình mê nhất. Nghe thì hợp lý, vì phim quen ít bất ngờ. Nhưng nếu đó là bộ có trận chiến bạn thuộc lòng, đầu vẫn bật chế độ phấn khích khi tới đoạn ấy. Phim quen hợp buổi tối là phim quen mà êm, không phải phim quen mà hay nhất.
Nếu không hợp thì đổi sang kiểu gì
Nếu xem vài tập mà thấy anime đời thường quá chậm, đến mức bạn cầm điện thoại lướt song song, có lẽ bạn cần một chút chuyện để bám. Lúc đó thử Natsume Yuujinchou: mỗi tập vẫn khép lại gọn và giọng phim ấm, nhưng có thêm những cuộc gặp với yêu quái trong truyện dân gian Nhật, đủ để giữ chú ý mà không kéo bạn thức.
Nếu ngược lại, bạn thấy kể cả anime nhẹ cũng còn nhiều lời, nhiều chuyện, thì bớt thêm một nấc: phim tài liệu thiên nhiên những tập quen, hoặc xem một người vẽ tranh phong cảnh. Ở đó không có nhân vật để bạn phải quan tâm.
Còn nếu bạn xem anime vì muốn có người trò chuyện cùng trong đầu, giọng nói nhỏ nhẹ cho bớt trống, thì xem bộ quen nhất, âm lượng nhỏ, đặt hẹn giờ tắt. Không cần chú ý từng câu. Nhiều người dùng Yuru Camp đúng theo cách này, xem đi xem lại, chẳng cần nhớ tập nào nói về chuyện gì.
Có một trường hợp nên đổi hẳn: khi bạn nhận ra mình mở anime không phải để thả lỏng mà để né việc đi ngủ, vì nằm xuống là nghĩ ngợi. Lúc đó đổi bộ nào cũng không giải quyết được gì. Tắt màn hình sớm hơn, để đèn ngủ, ngồi yên một lúc với cốc nước ấm, hoặc nói chuyện với người nằm cạnh. Phim là để buổi tối dễ chịu hơn, không phải để thay chỗ cho những việc đầu óc đang cần.
Câu hỏi thường gặp
Anime nào nhẹ nhàng để xem trước khi ngủ?
Các bộ đời thường nhịp chậm như Yuru Camp, Flying Witch, Aria the Animation và Non Non Biyori là lựa chọn dễ bắt đầu. Mỗi tập hơn hai mươi phút, không có trận đánh hay câu hỏi bỏ lửng cuối tập, nên xem một tập rồi tắt khá dễ.
Iyashikei là gì?
Iyashikei là cách người Nhật gọi dòng anime và truyện tranh làm dịu lòng người xem, thường xoay quanh đời sống thường ngày, thiên nhiên và những niềm vui nhỏ. Phim kiểu này ít xung đột, nhịp chậm, nhiều khoảng lặng và nhạc nhẹ.
Yuru Camp có hợp người chưa từng xem anime không?
Khá hợp, vì phim không đòi biết trước quy ước gì của anime, chỉ là chuyện mấy người bạn đi cắm trại mùa đông. Người mới có thể thấy giọng nhân vật hơi cao lúc đầu, nhưng thường quen sau một hai tập.
Có nên xem phim điện ảnh anime trước khi ngủ không?
Phim điện ảnh thường dài gần hai tiếng và có cao trào về cuối, nên dễ lấn giờ ngủ hoặc bị bỏ dở giữa chừng. Buổi tối ngày thường, một tập phim truyền hình ngắn hợp hơn; phim điện ảnh để dành cho cuối tuần.
Xem bản lồng tiếng hay phụ đề thì dễ chịu hơn?
Anime đời thường thoại ít nên phụ đề không làm mỏi mắt. Nếu bạn muốn nhắm mắt nghe, bản lồng tiếng tiện hơn, miễn là giọng lồng nhỏ nhẹ. Bản lồng tiếng quá hăng làm mất cái êm vốn có của phim.
Làm sao để không xem quá nhiều tập anime một đêm?
Tắt chức năng tự phát tập tiếp trước khi bắt đầu, chọn bộ không có móc câu cuối tập, và quyết số tập trước khi bấm. Khi hết nhạc kết thì để máy xuống, đừng xem đoạn giới thiệu tập sau.